جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٣٠٠ - غزل ١٥٦ چو آفتاب مى از مشرق پياله بر آيد

(به نَفْس خود جاهل مباش، كه هركس به شناخت نَفْس خويش جاهل باشد، به هر چيز نا آشنا و جاهل است.- در جايى مى گويد:

و چنانكه نسيم خوش و جانفزاى حضرت دوست از چمنزار عالم و مظاهر آشكار گردد، بازار عطر گل برچيده خواهد شد.

كنايه از اينكه: تا زمانى مظاهر عالَم براى عاشقان محبوب، جلوه مى توانند داشته باشند، كه او از ملكوتشان تجلّى نكرده باشد. بخواهد بگويد:

١١٥٥

«انْتَ الَّذى اشْرَقْتَ الانْوارَ فى قُلوبِ اوْلِيائِكَ حَتّى‌ عَرَفوكَ وَوَحَّدوكَ [وَجَدوكَ‌]، وَانْتَ الَّذى ازَلْتَ الأَغْيارَ عَنْ قُلوبِ أَحِبّائِكَ، حَتّى‌ لَمْ يُحِبّوا سِواكَ، وَلَم يَلْجَئوا الى غَيْرِكَ.»

[٢]: (تو بودى كه انوار را در قلوب اوليائت تاباندى، تا از اهل معرفت و توحيدت گشتند [يا: تو را يافتند.]، و تو بودى كه اغيار را از دلهاى دوستانت زدودى، تا غير تو را به دوستى نگرفته و به غيرت پناه نبردند.- بگويد:

[١] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ١٩٣، ص ١٦٣.

[٢] - اقبال الاعمال: ص ٣٤٩.