جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ١٥٥ - غزل ١٣٨ بتى دارم كه گرد گل ز سنبل سايبان دارد

معشوقا! روزى كه ديدارت نصيبم شد و عشقت را اختيار نمودم، با خود مى‌گفتم: گوهر مقصود خود را يافتم، غافل از اينكه همواره وصالم ميسّر نخواهد بود مگر آنكه مشكلاتى را در هجرت تحمّل نمايم؛ كه:

١٠٤٠

«انَّ اللّهَ انَّما يَهَبُ الْمَنازِلَ الشَّريفَةَ لِعِبادِهِ، بِاحْتِمالِ الْمَكارِهِ.»

[٢]: (براستى كه خداوند، مقامات والا را تنها در برابر تحمّل امور ناخوشايند به بندگانش ارزانى مى دارد.) به گفته خواجه در جايى:

اين بيت گله اى است عاشقانه و خطاب به خود. مى‌گويد: اى خواجه! مبادا اطمينان به جلوه اى كه معشوق برايت نموده نمايى و تصوّر كنى كه او هميشه به كام تو خواهد بود و دست از مجاهده و عبوديّت و توجّه به او بردارى؛ زيرا تا تو به كلّى وجود خود را در بندگى‌اش از دست ندهى و در محبوب فانى نگردى، وصال دائمت نخواهد بود.

در واقع مى خواهد با اين بيان گله از معشوق نموده و بگويد: هنوزش سير نديده، چهره پوشانيد و به هجرم مبتلا ساخت؛ به گفته وى در جايى:.

[١] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٤٣٣، ص ٣١٨.

[٢] - بحار الانوار، ج ٤٥، ص ٩٠، روايت ٢٩.

[٣] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٤٣٢، ص ٣١٧.