جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ١١٤ - غزل ١٣٢ به سر جام جم آنگه نظر توانى كرد
|
در بزم دل از روى تو صد شمع بر افروخت |
وين طرفه كه بر روى تو صد گونه حجاب است[١] |
|
|
دلا! زِ نور رياضت گر آگهى يابى |
چو شمع خنده زنان، تركِ سر توانى كرد |
|
اى خواجه! و يااى سالك! اگر مى دانستى رياضت و مجاهده در راه دوست، ديده دل و وجودت را چگونه نورانى مى سازد، هيچگاه كوتاهى در اين طريق برخود روا نمى داشتى، تا به منزلت فنا نائل گردى كه: «وَ الَّذِينَ جاهَدُوا فِينا، لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا، وَ إِنَّ اللَّهَ لَمَعَ الْمُحْسِنِينَ.»[٢]: (آنان كه در [راه] ما بكوشند مسلّماً ايشان را به راههاى خويش رهنمون مى شويم، و براستى كه خداوند با نيكوكاران مى باشد.- يا:
١٠٠٣
«افْضَلُ الجِهادِ جِهادُ النَّفْسِ عَنِ الهَوى، وَفِطامُها عَنْ لَذّاتِ الدُّنْيا.»
[٣]: (برترين جهاد، مجاهده با نفس و باز داشتن آنان از هوا و هوس، و بر گرفتن و جدا كردن آن از لذّات دنيا مى باشد.- همچنين:
١٠٠٤
«انَّكَ انْ جاهَدْتَ نَفْسَكَ، حُزْتَ رِضَى اللهِ.»
[٤]: (براستى كه اگر با نفس خويش مجاهده كنى، خشنودى خدا را به دست خواهى آورد.- نيز:
١٠٠٥
«ذَرْوَةُ الغاياتِ لا يَنالُها الّا ذَوُوا التَّهْذيبِ وَالمُجاهَداتِ.»
[٥]: (جز اهل تهذيب و مجاهدههاى بسيار كسى به اوج اهداف نائل نمى شود.- همچنين:
١٠٠٦
«مَنْ لَمْ يُجاهِدْ نَفْسَهُ، لَمْ نَيَلِ الفَوْز.»
[٦]: (هركس با نَفْس خويش مجاهده نكند، به رستگارى نمى رسد.)
|
ولى تو تا لب معشوق و جام مى، خواهى |
طمع مدار كه كار دگر توانى كرد |
|
اى خواجه! و يااى سالك! بايد توجّه داشته باشى كه آب حيات از لب جانان.
[١] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٥٨، ص ٧٦.
[٢] - عنكبوت: ٦٩.
[٣] ( ٣، ٤) فهرست موضوعى غرر و درر، باب جهاد النفس، ص ٥٠.
[٤] ( ٣، ٤) فهرست موضوعى غرر و درر، باب جهاد النفس، ص ٥٠.
[٥] ( ٥، ٦) فهرست موضوعى غرر و درر، باب جهاد النفس، ص ٥١.
[٦] ( ٥، ٦) فهرست موضوعى غرر و درر، باب جهاد النفس، ص ٥١.