راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٣٩٤ - روز قيامت و سختيها و نامهاى آن
مىكند تا آنگاه كه سخت خسته و فرسوده مىشوند در اين موقع در جلو عرصه مىايستند و پروردگار جبّار بر عرش خويش مستقرّ است و به آنها مىنگرد. نخستين كسى كه با نداى بلند به طورى كه همه خلايق مىشنوند صدا مىشود محمّد بن عبد الله عليه السّلام پيامبر قرشى عربى است و آن حضرت قدم به پيش مىگذارد، تا در سمت راست عرش مىايستد سپس پيشواى شما فرا خوانده مىشود و آن حضرت به پيش مىآيد تا در سمت چپ پيامبر خدا صلّى الله عليه و آله مىايستد، پس از آن امّت محمّد صلّى الله عليه و آله فرا خوانده مىشوند، و آنان در سمت چپ على عليه السّلام مىايستند. بعد از آن هر يك از پيامبران از نخستين تا آخرين آنها به اتّفاق امّتهايشان فرا خوانده مىشوند و در سمت چپ عرش قرار مىگيرند. سپس نخستين كسى كه براى سؤال احضار مىشود قلم است و او به صورت آدميان مىآيد و در پيشگاه خداوند مىايستد، خداوند به او مىگويد: آيا آنچه از وحى به تو الهام و امر كردم در لوح نوشتى؟ قلم مىگويد:
آرى اى پروردگار من تو مىدانى كه آنچه را از وحى خود به من امر و الهام فرمودهاى در لوح ثبت كردهام، خداوند مىفرمايد: چه كسى بدين گواهى مىدهد؟ عرض مىكند: اى پروردگار من آيا جز خودت هيچ مخلوقى بر اسرار نهفته تو آگاه است، خداوند به او مىگويد: دليل تو درست است پس از آن لوح فرا خوانده مىشود، و او نيز به صورت آدميان حاضر مىگردد و در كنار قلم مىايستد، به او گفته مىشود: آيا آنچه از وحى به قلم امر و الهام كردم در تو ثبت كرده است؟ لوح پاسخ مىدهد: آرى اى پروردگار، من آن را به اسرافيل ابلاغ كردهام، سپس اسرافيل احضار مىشود و او با لوح و قلم به صورت آدميان حاضر مىشوند، خداوند به او مىگويد: آيا لوح آنچه را قلم از وحى در وى نوشته است به تو ابلاغ كرده است، مىگويد: آرى اى پروردگار من آنها را به جبرئيل ابلاغ كردهام. پس از آن جبرئيل احضار مىشود، جبرئيل مىآيد و در كنار اسرافيل مىايستد، خداوند به او مىگويد:
آيا اسرافيل آنچه را به او رسيده بود به تو ابلاغ كرده است، پاسخ مىدهد: آرى اى پروردگار من آنها و همه آنچه را از او امر تو به من رسيده است به پيامبرانت رسانيده و رسالت تو را به يكايك انبيا و رسولان انجام داده و همه وحى و حكمت و كتابهايت را به آنها ابلاغ كردهام، و آخرين كسى كه رسالت و وحى و حكمت و دانش و كتاب و گفتار تو را به او رسانيدهام حبيب تو محمّد بن عبد الله قرشى مكّى است. پس نخستين كسى كه براى سؤال احضار مىشود محمّد بن عبد الله صلّى الله عليه و آله است، خداوند او را به قرب خود فرا مىخواند به طورى كه در آن روز هيچ مخلوقى از او به خدا نزديكتر نيست، خداوند مىفرمايد: آيا جبرئيل آنچه از وحى و كتاب و حكمت و دانش خود به او وحى كرده و آنها را به وسيله او به سوى تو