راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٣٥٩ - بيان عذاب قبر

خورشيد است و حنوط و كفن كردن او با اين فرشتگان است و تا آن جا كه چشم او كار مى‌كند مى‌نشينند. زمانى كه روح از تنش خارج مى‌شود همه فرشتگانى كه ميان آسمانها و زمين‌اند و همه فرشتگان آسمان بر وى نماز مى‌گزارند، و همه درهاى آسمان گشوده مى‌شود و هر درى دوست مى‌دارد كه روح او از آن در وارد شود. هنگامى كه روح او بالا برده شد گفته مى‌شود: اى پروردگار اين بنده تو فلان است، خداوند مى‌فرمايد: او را برگردانيد و كرامتهايى را كه برايش آماده كرده‌ام به او برسانيد چه به او وعده داده‌ام: مِنْها خَلَقْناكُمْ وَ فِيها نُعِيدُكُمْ«١» ... هنگامى كه فرشتگان باز مى‌گردند آواز نعلين آنها را مى‌شنود تا آنگاه كه به وى مى‌گويند: اى فلان پروردگار تو كيست، دين تو چيست و پيامبرت كيست؟ پاسخ مى‌دهد:

پروردگارم الله و دينم اسلام و پيامبرم محمّد صلّى الله عليه و آله است. در اين موقع بانگى سخت بر او مى‌زنند، و اين آخرين فتنه و آزمايشى است كه براى مرده روى مى‌دهد. هنگامى كه اين پاسخها را داد ندا كننده‌اى ندا مى‌دهد كه راست گفتى: و اين معناى قول حق تعالى است:

يُثَبِّتُ الله الَّذِينَ آمَنُوا بِالْقَوْلِ الثَّابِتِ في الْحَياةِ الدُّنْيا وَ في الْآخِرَةِ«٢». سپس فرشته‌اى زيبا روى، خوشبوى و خوش لباس مى‌آيد و مى‌گويد: مژده باد تو را به رحمت پروردگار تو و بهشتهايى كه در آنها نعمتهايى جاودانى است. پاسخ مى‌دهد: خداوند تو را به نيكى مژده دهاد، تو كيستى؟ مى‌گويد: من اعمال شايسته تو هستم. به خدا سوگند تو در طاعت خداوند شتاب و در معصيت او درنگ مى‌كردى خداوند تو را پاداش نيكو دهاد. سپس ندا كننده‌اى ندا مى‌دهد كه از فرشهاى بهشت براى او بگسترانيد، و درى به سوى بهشت به روى او بگشاييد، پس مى‌گويد: بار خدايا قيامت را زودتر برپا كن تا به سوى كسان و مال خود باز گردم».

«امّا كافر هنگامى كه در آستانه آخرت و بريدن از دنيا قرار مى‌گيرد فرشتگان غلاظ و شداد با جامه‌هايى از آتش و پيراهنهايى از قطران بر او فرود مى‌آيند كه او را به وحشت مى‌اندازند. هنگامى كه جان از تنش بيرون رود همه فرشتگان ميان آسمان و زمين و كلّيه فرشتگان آسمان او را لعنت مى‌كنند، و جميع درهاى آسمان بسته مى‌شود و هيچ درى نيست جز اين كه كراهت دارد كه روحش از آن در وارد گردد، و چون روحش بالا برده شود آن را فرو مى‌اندازند و مى‌گويند: پروردگارا اين بنده تو فلان است هيچ آسمان و زمينى آن را