راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٢١٠ - مرابطه پنجم مجاهده است
جهد و كوشش دارد همنشين شوى و به احوال او بنگرى و به او تأسّى جويى. يكى از اينان مىگويد: هنگامى كه در عبادت دچار سستى مىشوم به احوال محمد بن واسع و كوشش او در عبادت مىنگرم و روش او را يك هفته به كار مىبندم. امّا اين درمان اكنون دشوار و ناممكن شده است زيرا در ميان مردم كسى يافت نمىشود كه مانند پيشينيان در عبادت خدا كوشا باشد از اين رو انسان بايد از ديدن به شنيدن عدول كند، و بداند كه از شنيدن احوال اين دسته از پيشينيان و مطالعه اخبارشان كه سرشار از مجاهده و كوشش پيگير در عبادت است چيزى سودمندتر وجود ندارد. آرى رنج آنها بسر آمد ليكن ثوابهاى آنها پايدار و نعمتهاى آنها تا ابد باقى و جاودان است. براستى چقدر سلطنت آنها بزرگ و حسرت و اندوه كسى كه به آنها اقتدا نكند شديد است. اينان روزهاى اندكى از شهوات كدورت آميزى بر خوردار مىشوند و سپس مرگ گلوى آنها را مىفشارد و ميان آنها و شهوتشان تا ابد جدايى مىاندازد، و ما از آن به خدا پناه مىبريم.
اينك ما شمّهاى از اوصاف كوشندگان در عبادت و فضايل آنها را ذكر مىكنيم تا رغبت ديدن به سعى و تلاش به حركت درآيد و به آنها تأسّى جويند.
پيامبر خدا صلّى الله عليه و آله فرموده است: «خداوند گروهى را رحمت كند كه مردم آنها را بيمار مىپندارند و بيمار نيستند«١»» گفته شده كه: عبادت آنها را فرسوده كرده است.
خداوند مىفرمايد: وَ الَّذِينَ يُؤْتُونَ ما آتَوْا وَ قُلُوبُهُمْ وَجِلَةٌ«٢». گفتهاند يعنى: اعمال نيكى به جا مىآورند و بيم دارند كه پذيرفته درگاه الهى نشود و آنها را از عذاب خدا نرهاند.
پيامبر صلّى الله عليه و آله فرموده است: «خوشا به حال كسى كه عمرش دراز و عملش نيكو باشد«٣»».
روايت شده است كه خداوند به فرشتگان مىفرمايد: بندگانم را چه شده است كه اين قدر تلاش مىكنند، مىگويند: اى پروردگار ما! از آنچه آنها را ترسانيدهاى مىترسند، و به آنچه شوق آنها را برانگيختهاى مشتاقند، خداوند مىفرمايد: اگر مرا بينند تلاش آنها بسيار سختتر خواهد بود.
يكى از پيشينيان گفته است: من گروهى را يافتم و با دستههايى همنشين شدم كه اگر
«١» من اين حديث را با اين الفاظ نيافتم ، و در گفتار اميرالمومنان (عليه السلام ) كه در آن پرهيزگاران را براى همام توصيف فرموده آمده است : ((بيننده چون به آنها بنگرد مى گويد بيمارند اما آنها هيچ بيمارى ندارند.))
«٢» مومنون / ٦٠: و آنها كه نهايت كوشش را در انجام طاعات دارند با اين حال دلهايشان ترسان است .
«٣» الكبير طبرانى ، الحلية ابو نعيم از حديث عبدالله بن بسر.