راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٤٥٢

آتش بيرون آوريد، پس خلق بسيارى از آتش بيرون آورده مى‌شوند، فرشتگان مى‌گويند: اى پروردگار ما! از كسانى كه به ما امر فرمودى هيچ كس را در آتش باقى نگذاشته‌ايم، سپس خداوند مى‌فرمايد: باز گرديد و در دل هر كس به اندازه سنگينى ذرّه‌اى خوبى يافتيد او را از آتش خارج كنيد، فرشتگان در اين بار نيز خلق بسيارى از آتش بيرون مى‌آورند و سپس مى‌گويند: اى پروردگار ما، كسى را در آن باقى نگذاشتيم (ابو سعيد مى‌گفت: اگر حديث مرا باور نمى‌كنيد اين آيه را بخوانيد: إِنَّ الله لا يَظْلِمُ مِثْقالَ ذَرَّةٍ وَ إِنْ تَكُ حَسَنَةً يُضاعِفْها وَ يُؤْتِ من لَدُنْهُ أَجْراً عَظِيماً«١» پس از آن خداوند مى‌فرمايد: فرشتگان و پيامبران و مؤمنان شفاعت كردند و جز ارحم الرّاحمين كسى باقى نمانده است پس قبضه‌اى (از دوزخ) بر مى‌گيرد و از آن قومى بيرون مى‌آورد كه هرگز كار خوبى انجام نداده‌اند و در دوزخ سوخته و زغال شده‌اند پس آنها را در نهرى كه در دهانه‌اى بهشت جارى است و به آن نهر حيات گفته مى‌شود مى‌اندازد آنگاه آنها مانند دانه‌هايى كه از باز آورده‌هاى سيل خارج مى‌شود از نهر بيرون مى‌آيند، آيا نمى‌بينيد دانه‌اى كه نزديك سنگ و درخت است آنچه از آن رو به سوى آفتاب است زرد و سپيد و آنچه از آن رو به سوى سايه است سپيد مى‌باشد، اصحاب عرض كردند:

اى پيامبر خدا! مثل اين كه شما در بيابان دام مى‌چرانيده‌اى، فرمود: آنها مانند مرواريد از نهر بيرون آورده مى‌شوند و در گردن آنها مهرهايى است كه اهل بهشت آنها را مى‌شناسند و مى‌گويند: اينان آزاد شدگان خداوند رحمانند و او آنها را بى آن كه عملى به جا آورده و يا كار نيكى از پيش انجام داده باشند. وارد بهشت كرده است. سپس خداوند به آنها مى‌فرمايد: وارد بهشت شويد و هر چه در آن ديديد براى شماست، مى‌گويند: اى پروردگار ما! تو به ما چيزهايى دادى كه به احدى از جهانيان نداده‌اى، مى‌فرمايد: براى شما نزد من چيزى برتر از اين است، مى‌گويند: اى پروردگار ما كدام چيز از اين برتر است؟ مى‌فرمايد: خشنودى من چه پس از اين هرگز بر شما خشمگين نخواهم شد»«٢». اين حديث را بخارى و مسلم در صحيح خود روايت كرده‌اند.

و نيز بخارى از ابن عبّاس روايت كرده است كه روزى پيامبر خدا صلّى الله عليه و آله بر ما ظاهر شد و فرمود: «امّتها را بر من عرضه كردند، پيامبرى مى‌گذشت كه با او يك مرد و پيامبرى كه با او