چكيده شود همه دنيا از بوى گند آن مى‌ميرند. پيامبر خدا صلّى الله عليه و آله گريان شد و جبرئيل نيز گريست، خداوند فرشته‌اى به سوى آنها فرستاد و گفت: پروردگارتان به شما سلام مى‌رساند و مى‌فرمايد: من شما را مصونيّت داده‌ام از اين كه گناهى مرتكب شويد تا شما را بدان عذاب كنم»«١».

على عليه السّلام از پيامبر خدا صلّى الله عليه و آله روايت كرده كه فرموده است: «اين آتش شما يك جزء از هفتاد جزء آتش جهنّم است و هفتاد بار با آب خاموش شده است و اگر اين نبود آدمى نمى‌توانست آن را به هنگامى كه شعله‌ور مى‌شود خاموش كند و آن را در روز قيامت مى‌آورند تا بر آتش دوزخ گذارده شود، هيچ فرشته مقرّب و هيچ پيامبر مرسل نيست جز اين كه در آن روز از بيم فرياد جهنّم به زانو در مى‌آيد»«٢».

از امام صادق عليه السّلام روايت شده كه فرموده است: در جهنّم براى متكبّران واديى است كه به آن سقر گفته مى‌شود، و آن از شدّت گرماى خود به خدا شكايت كرد و اجازه خواست تا نفس كشد خدا به او اجازه داد، وقتى نفس كشيد جهنّم سوخت»«٣».

و نيز از آن حضرت روايت است كه: «در جهنّم مارهايى است همانند گردن شتران تنومند بختى ... تا آخر حديث»«٤» چنان كه غزّالى ذكر كرده است.

غزّالى مى‌گويد: اكنون در گريه و ناله و دريغ و افسوس دوزخيان بينديش چه اين حالات در همان آغاز ديدار دوزخ بر آنها چيره مى‌شود.

پيامبر صلّى الله عليه و آله فرموده است: «در آن روز جهنّم با هفتاد هزار زمام آورده مى‌شود كه هر زمامى به دست هفتاد هزار فرشته است»«٥».

از پيامبر خدا صلّى الله عليه و آله نقل شده كه فرموده است: بر اهل آتش گريه را چيره مى‌كنند و آنان مى‌گريند تا اشك آنها تمام مى‌شود سپس خون مى‌گريند به طورى كه در صورتشان شكاف گونه‌هايى ديده مى‌شود كه اگر كشى به آنها فرستاده شود در آنها روان مى‌گردد»«٦» آنها مادام كه در گريستن و ناليدن و دريغ و افسوس خوردن اجازه دارند به آن ادامه مى‌دهند چه اين‌

«١» تفسير عل يبن ابراهيم ، ص ٤٣٧، الاوسط طبرانى .

«٢» حسين بن سعيد اهوازى ، بحار، ج ٣، ص ٣٧٦، تفسر على بن ابراهيم از امام صادق عليه السلام نظير آن .

«٣» ثواب الاعمال ، ص ٢١٥.

«٤» مسند احمد، ج ٤، ص ١٩١ از حديث عبدالله بن حارث بن جزء.

«٥» صحيح مسلم ، ج ٨، ص ١٤٩.

«٦» سنن ابن ماجه ، شماره ٣٢٤ » م از حديث انس ؛ تفسير على بن ابراهيم ، ص ‌ ٣٤٤.