آئين كيفرى اسلام - ترابى شهرضايى، اكبر - الصفحة ٥٧ - فرع دوم مجازات افتضاض

مرحوم شيخ مفيد رحمه الله در مقنعه‌ [١] و سلّار رحمه الله در مراسم‌ [٢] گفته‌اند: حدّاقل سى تازيانه، حدّ اكثر هشتاد تازيانه است؛ يعنى مقدار تعزير نبايد از سى تازيانه كمتر و از هشتاد تازيانه تجاوز كند. انتخاب عددى بين دو عدد با حاكم است.

شيخ طوسى رحمه الله در نهايه‌ [٣] و ابن ادريس رحمه الله در سرائر [٤] گفته‌اند: حدّاقل تعزير سى تازيانه و حدّاكثر آن نود و نه تازيانه است.

صاحب جواهر رحمه الله از شيخ طوسى رحمه الله نقل مى‌كند: «من ثلاثين إلى سبعة وتسعين» از سى تا نود و هفت تازيانه به او مى‌زنند؛ كه با قول قبل، دو تازيانه تفاوت دارد؛ و احتمال دارد «تسعة» بوده كه اشتباهاً «سبعة» خوانده و نوشته شده است. [٥]

مرحوم شيخ صدوق در كتاب‌ مقنع‌ [٦] فرموده: «يحدّ»؛ يعنى بايد حدّ بخورد، ولى مقدار و عددى را معيّن نكرده است.

اساس اين اقوال، رواياتى است كه در اين باب به صورت متعدّد مطرح شده، ولى واقع مطلب اين است كه يك روايت از يك راوى بوده؛ منتها با تعابير مختلف ذكر شده است.

محمّد بن الحسن بإسناده عن الحسين بن سعيد، عن ابن أبي عمير، عن ابن سنان يعنى عبداللَّه و غيره، عن أبي عبداللَّه عليه السلام في امرأة افتضّت جارية بيدها، قال: عليها المهر، وتضرب الحدّ. [٧]

فقه الحديث‌: در اين صحيحه، عبداللَّه بن سنان ثقه و غير او، از امام صادق عليه السلام نقل مى‌كنند كه آن حضرت فرمود: زنى، جاريه‌اى را با دستش افتضاض كرد؛ حكمش چيست؟ امام عليه السلام فرمود: بايد مهر را بپردازد و به او حدّ زده شود.

شايد به ذهن آيد كه مراد از جاريه، كنيز است؛ در حالى كه جاريه به معناى مطلق زن‌

[١]. المقنعة، ص ٧٨٥.

[٢]. المراسم، ص ٢٥٧.

[٣]. النهاية في مجرد الفقه والفتوى، ص ٦٩٩.

[٤]. السرائر، ج ٣، ص ٤٤٩.

[٥]. جواهر الكلام، ج ٤١، ص ٣٧١.

[٦]. المقنع، ص ٤٣٢.

[٧]. وسائل الشيعة، ج ١٨، ص ٤٠٩، باب ٣٩ از ابواب حدّ زنا، ح ١.