آئين كيفرى اسلام - ترابى شهرضايى، اكبر - الصفحة ٤١٧ - حكم صور عصير عنبى

وعنه، عن أحمد بن محمّد، عن محمّد بن إسماعيل، عن يونس بن يعقوب، عن معاوية بن عمّار، قال: سألت أبا عبداللَّه عليه السلام عن الرجل من أهل المعرفة بالحقّ يأتيني بالبختج ويقول: قد طبخ على الثلث وأنا أعرف أنّه يشربه على النصف أفأشربه بقوله وهو يشربه على النصف؟ فقال: لا تشربه.

قلت: فرجل من غير أهل المعرفة ممّن لا نعرفه يشربه على الثلث ولا يستحلّه على النصف يخبرنا أنّ عنده بختجاً على الثلث قد ذهب ثلثاه وبقى ثلثه، يشرب منه؟ قال: نعم. [١]

فقه الحديث: ظاهراً روايت صحيحه است؛ ولى صاحب جواهر رحمه الله در كتاب طهارت از آن به موثّقه تعبير كرده است. [٢]

معاوية بن عمّار به امام صادق عليه السلام گفت: مردى از شيعيان كه مقام ولايت شما را مى‌شناسد و از مخالفين نيست، براى من بختج- (معّرب پخته است؛ و به آب آنگور هنگامى كه بر روى آتش پخته شود، گويند).- مى‌آورد و مى‌گويد: به واسطه‌ى طبخ دو ثلث آن رفته و يك ثلث باقى مانده است، نگرانى نداشته باش؛ ولى من مى‌دانم اين فرد در مصرف خودش نمى‌گذارد ثلثان شود، بلكه نصف آن كه تبخير گردد، مى‌آشامد؛ آيا با اين كيفيّت من استفاده كنم؟

- با وجود اين سؤال و جواب، نيازى به ذكر روايات حرمت شرب عصير عنبى قبل از ذهاب ثلثين نيست؛ زيرا، اگر حرمتش مسلّم نبود، اين سؤال‌جا نداشت-.

جوابى كه از امام عليه السلام در كافى‌ نقل شده «لا تشربه» است. اگر همين مقدار باشد، فقط مى‌توان حرمت را از روايت استفاده كرد و كمترين دلالتى بر حدّ ندارد.

اختلاف نسخه‌ها

صاحب وسائل رحمه الله نيز روايت را از كافى‌ و تهذيب‌ به همين مقدار نقل كرده است؛ ولى در بعضى از نسخه‌هاى‌ تهذيب‌ حتّى نسخه‌هاى فعلى آمده است: «خمر لا تشربه». [٣] بنابراين،

[١]. وسائل الشيعة، ج ١٧، ص ٢٣٤، باب ٧ از ابواب اشربه محرّمه، ح ٤.

[٢]. جواهر الكلام، ج ٦، ص ١٥.

[٣]. تهذيب الاخبار، ج ٩، ص ١٢٢، ح ٥٢٦.