آئين كيفرى اسلام - ترابى شهرضايى، اكبر - الصفحة ٤١٦ - حكم صور عصير عنبى

انقلاب به سركه، مانند فقّاع، به خمر ملحق مى‌شود؛ هرچند مسكر هم نباشد؟ يعنى در اين صورت، آيا بر نوشيدن آن حدّ مترتّب مى‌شود؟

بر حرمت شرب عصير عنبى در حالت مذكور شهرت مسلّم داريم؛ و بعضى از فقها ادّعاى اجماع و لا خلاف كرده‌اند؛ روايات زيادى هم بر حرمت دلالت دارد. از آن جا كه اين حكم مسلّم بوده و امام رحمه الله نيز به «لا إشكال في حرمة العصير العنبي إذا غلى» تعبير دارند، نيازى به طرح روايات نيست.

بحث در اين است كه آيا علاوه بر حرمت، حدّ شرب خمر بر آن مترتّب مى‌گردد؟

صاحب جواهر رحمه الله مى‌فرمايد: مخالفى در الحاق عصير عنبى به خمر در احكام نيافتيم؛ [١] شهيد ثانى رحمه الله مى‌فرمايد: معروف از اصحاب، حرمت عصير عنبى و اقامه‌ى حدّ خمر است. [٢] صاحب رياض رحمه الله مى‌فرمايد: ظاهراً مسأله اجماعى است و دليلى غير از اجماع بر آن پيدا نكرديم. [٣] صاحب‌ كشف اللثام‌ نيز مى‌فرمايد: ما هرچه گشتيم دليلى پيدا نكرديم بر اين كه حدّ خمر در شرب عصير عنبى بايد پياده شود و قبل از علّامه‌ى حلّى رحمه الله قائلى به اين مطلب غير از دايى او محقّق حلّى رحمه الله‌ [٤] نيافتيم. [٥]

از كلام فاضل هندى رحمه الله استفاده مى‌شود در مسأله، نه اجماعى وجود دارد و نه دليلى.

ولى صاحب جواهر رحمه الله مى‌فرمايد: دليلش ظهور يا نصّ رواياتى است كه دلالت دارد عصير عنبى در حرمت و غير آن، به حكم خمر است. [٦]

نظر برگزيده: به نظر ما، وقتى به روايات مراجعه مى‌كنيم، تنها يك روايت هست كه ممكن است بر مطلوب دلالت كند؛ بنابراين، بايد به بررسى آن پرداخت. تنها كسى كه در اين روايت دقّت كرده و به نكاتى تنبّه داده، امام راحل رحمه الله در بحث طهارت است كه با دقّت تمام به جوانب روايت احاطه پيدا كرده و نكاتى را فهميده، كه بيان ديگران فاقد آن است.

[١]. جواهر الكلام، ج ٤١، ص ٤٥٢.

[٢]. مسالك الافهام، ج ١٤، ص ٤٥٩.

[٣]. رياض المسائل، ج ١٠، ص ١٣٧.

[٤]. شرايع الاسلام، ج ٤، ص ٩٤٩.

[٥]. كشف اللثام، ج ٢، ص ٤١٧.

[٦]. جواهر الكلام، ج ٤١، ص ٤٥٢.