آئين كيفرى اسلام - ترابى شهرضايى، اكبر - الصفحة ٤٠٤ - مقصود از فقّاع
نظرى بر روايات باب مسكر
١- محمّد بن يعقوب، عن محمّد بن يحيى، عن أحمد بن محمّد، عن [و] عليّ بن النّعمان، عن أبي الصّباح الكناني، عن أبي عبداللَّه عليه السلام، قال: كلّ مسكر من الأشربة يجب فيه كما يجب في الخمر من الحدّ. [١]
فقه الحديث: در اين صحيحه، امام صادق عليه السلام فرمود: بر هر مسكر مايعى حدّى كه بر خمر مترتّب است، واجب مىشود.
در اين روايت حكم و حدّ را بر روى شرب خمر نبرده، هرچند در كتاب اللَّه حكم روى خمر رفته است: إِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَيْسِرُ وَالْأَنصَابُ وَالْأَزْلمُ رِجْسٌ مّنْ عَمَلِ الشَّيْطنِ فَاجْتَنِبُوهُ. [٢]
روايت ناظر به اين است كه خمر موضوعيّت ندارد؛ بلكه هر مايع مسكرى چنين حدّى را دارد؛ و امام راحل رحمه الله نيز در مسألهى دوّم به انواع و اقسام خمرها و شرابها اشاره مىكنند.
٢- وعنه، عن ابن مسكان، عن سليمان بن خالد، قال: كان أمير المؤمنين عليه السلام يجلد في النبيذ المسكر ثمانين كما يضرب في الخمر، ويقتل في الثّالثة كما يقتل صاحب الخمر. [٣]
فقه الحديث: در اين صحيحه، سليمان بن خالد مىگويد: امير مؤمنان عليه السلام هشتاد تازيانهاى كه در باب خمر پياده مىكرد، در مورد نبيذ مسكر نيز مىزد.- ظاهراً نبيذ از كشمش گرفته مىشود-.
در روايت سابق «كلّ مسكر من الأشربة» داشت كه در آن روايت، شربى نيز مطرح بود؛ ولى در اين روايت چنين مطلبى نيست. ليكن از خارج مىدانيم كه بايد تناول نبيذ مسكر محقّق شده باشد كه بر آن تازيانه و حدّ مترتّب گردد.
[١]. وسائل الشيعة، ج ١٨، ص ٤٧٣، باب ٧ از ابواب حدّ مسكر، ح ١.
[٢]. سورهى مائده، ٩٠.
[٣]. وسائل الشيعة، ج ١٨، ص ٤٧٨، باب ١١ از ابواب حدّ مسكر، ح ١٣.