به جهت اين كه: عين را حالات و حيثيات و صفات مىباشد. و در اينجا نقل عين حصار موصوف به اين كه مجراى ميزاب و مطرح ثلوج خانۀ ديگر باشد، مىكنند به غير. نه مطلقا.

و امثلۀ انفكاك منافع از عين بسيار است. مثلا هر گاه كسى غلامى دارد و وصيت مىكند كه عين او از زيد باشد و خدمت و منافع او ما دام الحيوة از عمرو. صحيح است. و ثمره در جواز عتق در كفارات ظاهر مىشود. پس هر گاه صاحب عين او را آزاد كند، آزاد مىشود لكن بايد ما دام الحيوة خدمت آن ديگرى را بكند.

و ديگرى آن كه: هر گاه كسى صلح كند مجراى باران و مطرح برف را با ديگرى.

صلح صحيح است على الاقوى. و مستحق آن حق مىشود. پس اگر بعد از آن مالك آن زمين كه باران و برف بر آن مىريزد، آن را بفروشد به غير، حق سابق بر جا است. و مشترى نمىتواند او را منع كند. پس معلوم مىشود كه انفكاك عين و منفعت در ملك، ممكن است.

و از فروع اين مسأله است كه كسى خانه [اى] را بفروشد به غير، كه معبر خانۀ ديگر او منحصر باشد در وسط همين خانه. كه نمىتواند مانع شد از عبور. بلى، هر گاه مشترى جاهل بوده است به اين معنىها، ظاهر اين است كه اين عيب است. و خيار عيب از براى او ثابت است. كه خواهد فسخ مىكند. و خواهد ارش مىگيرد. و هم چنين اگر آن حصار را به وصف خريده بود بدون رؤيت، و بعد از رؤيت خلاف آن ظاهر شود، مسلط بر فسخ هست.

و هم چنين هر گاه به اين سبب در قيمت تفاوت فاحشى باشد. دعوى غبن مىتواند كرد. و اجتماع خيارات از جهات متعدده، ممكن است.

١٥٨- سؤال:

اذا باع ضيعة بشرط خيار الفسخ حين ردّ مثل الثمن فى زمن الخيار، و لم يمكنه الرد. و صار البيع لازما. ثم ظهر للمشترى الغبن فى المبيع، و ردّه إلى البائع و