صيغۀ سلف، ده رأس گوسفند بفروشد به اين شخص كه گوسفند را مىدهد. و اين گوسفندها را به قيمت آن حساب كند و قبض مجلس به عمل بيايد و شبهاى نيست كه گوسفند ثمن گوسفند مىتواند شد. و هم چنين سلف در حيوان هم جايز است، حتّى در گوسفند لبون (يعنى از شأن او اين باشد كه شير بدهد). و وصف رافع جهالت كه شرط است در سلف به همين قدر كه غررى حاصل نشود، كافى است. و استقصاى جميع اوصاف، ضرور نيست.

و از اين جهت است كه مشهور علما تجويز كردهاند سلف گردو و تخم مرغ را به عدد. و خلاف شيخ، ضعيف است. پس همين كه بگويند كه ده رأس گوسفند عربى يا تركى يا گوسفندى كه در اين بلاد به عمل مىآيد كه صحيح الاعضاء باشد. و به اين دندان باشد. و بسيار كوچك نباشد. با برّۀ متعارفى كه بسيار كوچك نباشد و خواه ماده باشد و خواه نر، يا ماده باشد، كافى است در وصف. گو باز تفاوت در مقدار جثه، در ميان آنها باشد. خصوصا در گوسفند شيرده كه جثه مدخليت بسيار در آن ندارد.

و امّا شرط روغن: پس مىتوانيم كه آن را نيز داخل بيع كنيم. كه بگويد: ده رأس گوسفند را به تو فروختم به عنوان سلف در مدت پنج سال با ده من روغن در مدت پنج سال و ده من ديگر در مدت چهار سال و ده من ديگر در مدت سه سال و ده من ديگر در مدت دو سال و ده من ديگر در مدت يك سال. و قيمت، آن ده رأس گوسفند است كه حال مىگيرد. و تعيين وصف رافع جهالت در روغن هم آسان است بلكه آسانتر است.

و مىتواند شد كه داخل مبيع نباشد، و از باب شرط ضمن العقد، باشد. و اين شرط هم از شروط جايزه است و ادلّۀ شرط شامل آن هست. و توهّم اين كه منافى مقتضاى عقد سلف است كه بر اصل مبيع وارد شده و شرط داخل احد طرفين است و زمان آن تفاوت دارد با زمان اداى مبيع. مندفع است. أولا به اين كه: بودن شرط داخل احد طرفين، نه باين معنى است كه بايد در همۀ امور حتّى در «زمان وفا» موافق باشد با «مشروط فيه». بلكه مراد همين است كه بر مشروط عليه لازم مىشود وفاى به آن به مقتضاى شرط، مثل اصل مشروط فيه.