تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٣٥١ - مقدمهاى بر لزوم هماهنگى زن و مرد در ازدواج

( وقتى كه عزيز مصر ديد كه پيراهن يوسف عليه السلام از پشت پاره شده است بزن خود زليخا گفت : اين از حيله گرى شما است ، به تحقيق حيله گرى شما بزرگ است ) .


((١٩٧)) كفو بايد هر دو جفت اندر نكاح ور نه تنگ آيد نماند ارتياح
مقدمه‌اى بر لزوم هماهنگى زن و مرد در ازدواج پديدهء ازدواج يكى از مهمترين و حساسترين تشكلى است كه صدها مسائل طبيعى و روانى و قرار دادى را در دنبال خود مى آورد . پديدهء ازدواج است كه اولين عنصر متشكل و اساسى اجتماع را تشكيل مى دهد .
انسان با انواع حيوانات ديگر در اين موضوع بسيار متفاوت است ، زيرا آن چه كه بنا بر مشهودات ما براى حيوانات مطرح است ، تنها تحرك جنسى و اشباع آن با اشكال گوناگون و توليد مثل و سپس تعهد طبيعى مادر است كه كودكان خود را تا حدود توانايى بزندگى برساند و بس . در صورتى كه :
١ - انسان ممكن است در اصل ازدواج يا حد اقل در انتخاب همسر اغراض ديگرى غير از مجرد و اشباع غريزهء جنسى داشته باشد ، يعنى گسترش قوانين قرار دادى او به جريانات طبيعى حاكميت پيدا مى كند . مثلًا به منظورهاى اقتصادى ، سياسى ، نسبى ، اجتماعى ، اخلاقى ازدواج يا تعيين همسر مى نمايد . اين موضوع در حيوانات به طورى كه دانشهاى مربوطه نشان مى دهد ، وجود ندارد .
٢ - موضوع زيبايى - نيز آن چنان كه معلومات ما در بارهء انسان و حيوانات اجازه مى دهد در رابطهء جنسى حيوانات مطرح نيست ، در صورتى كه انسان در مسئلهء رابطهء جنسى به موضوع زيبايى اهميت فوق العادهء قائل است . مقدار فراوانى از موارد گسيختن رابطهء زناشويى معلول موضوع زيبايى است .