تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٣٤٤ - تفسير ابيات

كه از طرف مغرب مى وزد دور از الطاف و احسان الهى نيست . معارف انسانى همواره با اين اصل سر و كار داشته است كه جزء را نمونه قرار داده و كل را از آن دريابد ، لذا -

((١٤١)) يك كف گندم ز انبارى ببين فهم كن كان جمله باشد همچنين
بدينسان تمامى بادهايى كه از فضاى بىكران وزيدن مى گيرد چگونه مى تواند بدون باد بزن آن باد ران به جريان بيفتد . شما در هنگام خرمن كشاورزان را مى بينيد كه در جستجوى وزيدن باد هستند تا بتوانند گندمها را از كاه جدا كنند آن گاه محصول خالص را به انبارها برند و ذخيره كنند .
موقعى كه باد مورد نيازشان اندك تاخيرى داشته باشد ، كشاورزان دست دعا به سوى آسمان بلند كرده ناله ها سرمى دهند ، همچنين باد ولادت كه در رحم مادران مى وزد و موجب زاييده شدن كودك مى گردد اگر اندك تاخيرى كند مادر فرياد بر مى آورد و از خداى بزرگ باد را مى خواهد ، اگر اين مردم نمى دانستند كه رانندهء باد خداوند بزرگ است اين همه زارى و ناله به سوى او نمى كردند .
اهل كشتى را بنگريد كه چگونه از پروردگار عالميان التماس بادهاى موافق مى كنند .
در آن موقع كه بادهاى طبيعى كالبد بدنت دندانهايت را بدرد مى آورد با سوز و گداز و اعتقاد به خدا روى آورده بر طرف شدن آن باد را التماس مى كنى ، اين مفهوم باد چه چيز شگفت انگيزى است ؟ مگر نمى بينيد كه حتى سپاهيان كارزارها نيز از خداى بزرگ بادهاى پيروزى مى طلبند .
براى آسان كردن درد زايمان زنها به سوى دعاها و تعويذها پناه مى برند ، بنا بر اين همهء انسانها خود آگاه يا ناخود آگاه اين حقيقت را بيقين دريافته‌اند كه تنها پروردگار عالميان است كه عوامل انعام و احسان خود را در شكل بادها به سوى مردم سرازير مى كند .
آرى اين اصل كه با مشاهدات و تجربيات به دست آمده است ، براى همهء