تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٢٧٠ - ترجمهء ابيات عربى
كه با آرايش سينه هاى زنان زيبا و دل فريب نتوان مقايسه كرد و موجب پاداش به مردم علم و عمل است . مانند ماه چهارده شبه است كه در حال طلوع و درخشش باشد و هر خسارت ديدهاى با ديدن آن ، خسارت از او بر طرف شود و به سوى بر مى گردد . [١] بر آرزوهاى نيك آرزومندان مى افزايد و جستجوى مردان عمل را به مقصد اقصى رهنمون مى شود . آرزوهاى شكست خورده ساقط شده را اعتلا مى بخشد و اميدهاى پس از متفرق شدن ابرها را بر مى گرداند و گسترش مى دهد . مانند آفتابى است كه پس از متفرق شدن ابرها درخشيدن بگيرد . اين دفتر نورى است پيش پاى ياران هم زمان و گنجى است براى نسلهاى بعدى .
از خداوند متعال براى سپاس گزاريش توفيق مى طلبم ، زيرا سپاس گزارى نگه دارندهء موجود و شكار كنندهء اضافه ها و زيادىها است . از اين خواسته ها جز آن چه را كه خداوند مى خواهد ، محقق نخواهد گشت .
ترجمهء ابيات عربى چيزى كه مرا اندوهگين مى ساخت ، اين بود كه در خواب فرو رفته بودم و با نوازش نسيم پاكيزه خود را قانع مى ساختم ، تا آن موقع كه كبوتر در شاخهء پيچيدهاى با زمزمهء زيبايش به ترانه خوبى پرداخت و تحريكم كرد .
اگر پيش از ناله ها و گريه هاى آن كبوتر از روى عشق در چمنزارهاى سُعدى « يا خوشبختى » مى گريستم ، پيش از پشيمانى ، نفس خود را شفا مى دادم ( ولى مى بينم كه كبوتر پيش از من به سرود الهى پرداخته است ) و آن پرندهء ظريف پيش از من گريسته است ، لذا او بود كه مرا به گريه وادار ساخت و گفتم : فضيلت و برترى از آن كسى است كه در خيرات و وصول به حقايق سبقت گرفته است . خداوند متقدمين و متاخرين و آنان
[١] عبارت عربى در ديباچه چنين است : « و جد رجع » مادهء جد به معانى مختلفى آمده است ، از قبيل بريده شدن از ريشه ، كوشش ، حظ و بهره ، عثر جده يعنى دچار خسارت شد ، تجريد و خشك شدن شير پستان . .