٦- آيا امر به معروف و نهى از منكر ايجاد هرج و مرج نمى‌كند؟
سؤال ديگرى كه در اينجا مطرح مى‌شود اين است كه: هر گاه بنا شود همه مردم در وضع اجتماع دخالت كرده و بر اعمال يكديگر نظارت كنند، هرج و مرج و برخوردهاى مختلف در جامعه ايجاد مى‌گردد، و با مسأله تقسيم وظائف و مسئوليت‌ها در اجتماع مخالف است.
در پاسخ اين سؤال بايد گفت: از بحث‌هاى گذشته اين حقيقت روشن شد كه امر به معروف و نهى از منكر داراى دو مرحله است:
مرحله نخست كه جنبه عمومى دارد، شعاع آن محدود است، و از تذكر و اندرز دادن و اعتراض و انتقاد نمودن و مانند آن تجاوز نمى‌كند، مسلماً يك اجتماع زنده، بايد تمام نفراتش در برابر مفاسد داراى چنين مسئوليتى باشند.
ولى مرحله دوم كه مخصوص جمعيت معينى است و از شئون حكومت اسلامى محسوب مى‌شود، قدرت بسيار وسيعى دارد، به اين معنى كه اگر نياز به شدت عمل و حتى قصاص و اجراى حدود باشد، اين جمعيت اختيار دارند كه زير نظر حاكم شرع و متصديان حكومت اسلامى انجام وظيفه كنند.
بنابراين، با توجه به مراحل مختلف امر به معروف و نهى از منكر، و حدود و مقررات هر يك، نه تنها هرج و مرجى در اجتماع توليد نمى‌شود، بلكه اجتماع از صورت يك جامعه مرده و فاقد تحرك بيرون آمده به يك جامعه زنده تبديل مى‌گردد.
***
٧- امر به معروف از خشونت جدا است!
در پايان اين بحث تذكر اين نكته نيز لازم است كه بايد در انجام اين فريضه الهى و دعوت به سوى حق و مبارزه با فساد، دلسوزى و حسن نيت و پاكى هدف