تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٩٧
نيز گواه بر امت خود مىباشد.
بر اين اساس، بدكاران با وجود اين همه گواه، چگونه مىتوانند حقيقتى را انكار كنند و خود را از كيفر اعمال خويش دور دارند؟!
نظير اين مضمون در چند آيه ديگر قرآن نيز آمده، از جمله آيه ١٤٣ سوره «بقره»، و ٨٩ سوره «نحل»، و ٧٨ سوره «حج».
اكنون اين سؤال پيش مىآيد: گواهى پيامبران نسبت به اعمال امت خويش چگونه خواهد بود؟
اگر كلمه «هؤلاء» اشاره به مسلمانان بوده باشد، همان طور كه در تفسير «مجمع البيان» آمده است، پاسخ اين سؤال روشن خواهد بود؛ زيرا هر پيامبرى مادامى كه در ميان امت خويش مىباشد، شاهد و ناظر اعمال آنها است و بعد از آنها اوصياء و جانشينان معصومشان، شاهد و ناظر اعمال امت خواهند بود، و لذا مىخوانيم كه: مسيح عليه السلام در روز قيامت، در پاسخ سؤال پروردگار عرض مىكند:
ما قُلْتُ لَهُمْ الَّا ما أَمَرْتَنِى بِهِ أَنِ اعْبُدُوا اللَّهَ رَبِّى وَ رَبَّكُمْ وَ كُنْتُ عَلَيْهِمْ شَهِيْداً مادُمتُ فِيْهِمْ فَلَمَّا تَوَفَّيْتَنِى كُنْتَ أَنْتَ الرَّقِيْبَ عَلَيْهِمْ وَ أَنْتَ عَلى كُلِّ شَىْءٍ شَهِيْدٌ:
«پروردگارا! من به آنها جز آنچه دستور دادى نگفتم، به آنها گفتم: خداوندى را كه پروردگار من و شما است عبادت كنيد، و تا آن زمان كه در ميان آنها بودم شاهد و گواه اعمال آنها بودم، ولى هنگامى كه مرا از ميان آنها بازگرفتى خودت مراقب آنان بودى و تو بر هر چيز گواهى». «١»
ولى جمعى از مفسران احتمال دادهاند: كلمه «هؤلاء» اشاره به گواهان امتهاى پيشين است، يعنى: اى پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله! تو را گواه همه گواهان و انبياى