تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٢٧
در درون آن قرار گرفته است.
و اگر مىبينيم قرآن مىگويد وسعت بهشت به اندازه وسعت آسمانها و زمين است به خاطر آن است كه انسان چيزى وسيعتر از آسمان و زمين نمىشناسد تا مقياس سنجش قرار داده شود.
لذا قرآن براى اين كه وسعت و عظمت بهشت را ترسيم كند آن را به پهنه آسمانها و زمين تشبيه كرده است، و چارهاى غير از اين نبوده، همان طور كه اگر كودكى كه در شكم مادر قرار دارد عقل مىداشت و مىخواستيم با او سخن بگوئيم بايد با منطقى صحبت كنيم كه براى او در آن محيط قابل درك باشد.
***
از آنچه گفتيم پاسخ اين سؤال نيز روشن شد كه: اگر وسعت بهشت به اندازه زمين و آسمانها است پس دوزخ كجا است؟
زيرا طبق پاسخ اول دوزخ نيز در درون همين جهان قرار گرفته و وجود آن در درون اين جهان منافاتى با وجود بهشت در درون آن ندارد (همان طور كه در مثال امواج فرستنده صوتى ذكر شد).
و اما طبق پاسخ دوم كه بهشت و دوزخ محيط بر اين جهان باشند جواب باز هم روشنتر است؛ زيرا دوزخ مىتواند محيط بر اين جهان باشد و بهشت محيط بر آن، و از آن هم وسيعتر.
***