تفسير:
ازدواج با كنيزان
در تعقيب بحث‌هاى مربوط به ازدواج، آيه مورد بحث، شرائط ازدواج با كنيزان را بيان مى‌كند، نخست مى‌فرمايد: «كسانى از شما كه قدرت ندارند با زنان آزاد با ايمان ازدواج كنند، مى‌توانند با كنيزانى با ايمان ازدواج نمايند» «وَ مَنْ لَمْ يَسْتَطِعْ مِنْكُمْ طَوْلًا أَنْ يَنْكِحَ الْمُحْصَناتِ الْمُؤْمِناتِ فَمِنْ ما مَلَكَتْ أَيْمانُكُمْ مِنْ فَتَياتِكُمُ الْمُؤْمِناتِ» «١» كه مهر و ساير مخارج آنها معمولًا سبك‌تر و سهل‌تر است.
البته منظور از ازدواج با كنيزان اين نيست كه صاحب كنيز با كنيز ازدواج كند، بلكه مالك با شرائط خاصى كه در كتب فقهى ذكر شده، مى‌تواند همانند همسر با او رفتار نمايد، بنابراين منظور، ازدواج افراد غير مالك با كنيز است.
ضمناً از تعبير به «مؤمنات» استفاده مى‌شود: بايد حتماً كنيز، مسلمان باشد تا بتوان با او ازدواج كرد و بنابراين ازدواج با كنيزان اهل كتاب صحيح نيست.
جالب توجه اين كه: قرآن در اين آيه از كنيزان تعبير به «فَتَيات» كرده است كه جمع «فتات» مى‌باشد و معمولًا اين تعبير آميخته با احترام خاصى در مورد زنان است و غالباً در مورد دختران جوان به كار مى‌رود.
در جمله بعد مى‌گويد: شما براى تشخيص ايمان آنها، مأمور به ظاهر اظهارات آنان هستيد، و اما درباره باطن و اسرار درونى آنان «خداوند به ايمان و عقيده شما آگاه‌تر است» «وَ اللَّهُ أَعْلَمُ بِإيمانِكُمْ».
از آنجا كه بعضى در مورد ازدواج با كنيزان كراهت داشتند، قرآن مى‌فرمايد:
شما همه از يك پدر و مادر به وجود آمده‌ايد «و بعضى از بعض ديگريد»