مى‌دانيم: روش قرآن در مبارزه با انحرافات ريشه‌دار اجتماعى اين است كه:
تدريجاً زمينه‌سازى مى‌كند، افكار عموم را تدريجاً به مفاسد آنها آشنا مى‌سازد، و آن گاه كه آمادگى براى پذيرفتن تحريم نهائى حاصل شد، قانون را به صورت صريح اعلام مى‌نمايد (مخصوصاً در مواردى كه آلودگى به گناه زياد و وسيع باشد).
و نيز مى‌دانيم: عرب، در زمان جاهليت آلودگى شديدى به ربا خوارى داشت و مخصوصا محيط «مكّه» محيط رباخواران بود، و سرچشمه بسيارى از بدبختى‌هاى اجتماعى آنها نيز همين كار زشت و ظالمانه بود، به همين دليل، قرآن براى ريشه كن ساختن رباخوارى، حكم تحريم را در چهار مرحله بيان كرده است:
١- در آيه ٣٩ سوره «روم» نخست درباره ربا به يك پند اخلاقى قناعت شده، آنجا كه مى‌فرمايد: وَ ما آتَيْتُمْ مِنْ رِباً لِيَرْبُوَا في‌ أَمْوالِ النَّاسِ فَلا يَرْبُوا عِنْدَ اللَّهِ وَ ما آتَيْتُمْ مِنْ زَكاةٍ تُريدُونَ وَجْهَ اللَّهِ فَأُولئِكَ هُمُ الْمُضْعِفُون:
«آنچه به عنوان ربا مى‌پردازيد تا در اموال مردم فزونى يابد، نزد خدا فرونى نخواهد يافت، و آنچه را به عنوان زكات مى‌پردازيد و تنها رضاى خدا را مى‌طلبيد (مايه بركت است و) كسانى كه چنين كنند داراى پاداش مضاعفند».
و بدين طريق اعلام مى‌كند تنها از ديدگاه افراد كوته‌بين است كه ثروت رباخواران از راه سود گرفتن افزايش مى‌يابد، اما در پيشگاه خدا چيزى بر آنها افزوده نمى‌شود، بلكه زكات و انفاق در راه خدا است كه ثروت‌ها را افزايش مى‌دهد.
٢- در سوره «نساء» آيه ١٦١ ضمن انتقاد از عادات و رسوم غلط يهود به عادت زشت رباخوارى آنها اشاره كرده، مى‌فرمايد: وَ أَخْذِهِمُ الرِّبَوا وَ قَدْ نُهُوا عَنْهُ: «يكى ديگر از عادات بد آنها اين بود كه ربا مى‌خوردند با اين كه از آن نهى شده بودند».