تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٨٧
اردو بزنند، يكى از ياران به نام «حباب بن منذر» عرض كرد:
اى رسول خدا صلى الله عليه و آله اين محلى را كه براى لشگرگاه انتخاب كردهايد، طبق فرمان خدا است كه تغيير آن جايز نباشد و يا صلاحديد خود شما مىباشد؟!
پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: فرمان خاصى در آن نيست.
عرض كرد: اينجا به اين دليل و آن دليل، جاى مناسبى براى اردوگاه نيست دستور دهيد لشكر از اين محل حركت كند و در نزديكى آب براى خود محلى انتخاب نمايد، پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله نظر او را پسنديد و مطابق رأى او عمل كرد. «١»
آن گاه، قرآن در ادامه مىافزايد: «به هنگام تصميم نهائى بايد توكل بر خدا داشته باشى» «فَإِذا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ».
همان اندازه كه به هنگام مشورت بايد، نرمش و انعطاف به خرج داد، در موقع اتخاذ تصميم نهائى بايد قاطع بود.
بنابراين، پس از برگزارى مشاوره و روشن شدن نتيجه مشورت، بايد هر گونه ترديد، دودلى و آراء پراكنده را كنار زد و با قاطعيت تصميم گرفت و اين همان چيزى است كه در آيه فوق از آن تعبير به عزم شده و آن تصميم قاطع مىباشد.
قابل توجه اين كه: در جمله بالا مشاوره به صورت جمع ذكر شده (وَ شاوِرْهُمْ) ولى تصميم نهائى تنها به عهده پيامبر صلى الله عليه و آله و به صورت مفرد ذكر شده (عَزَمْتَ).
اين اختلاف تعبير، اشاره به يك نكته مهم مىكند و آن اين كه: بررسى و مطالعه جوانب مختلف مسائل اجتماعى، بايد به صورت دسته جمعى انجام