تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٣٠
آيه بعد، دنباله آياتى است كه درباره غزوه «حمراء الاسد» نازل گرديده، مىفرمايد: «اين فقط شيطان است كه پيروان خود را (با سخنان و شايعات بى اساس) مىترساند، از آنها نترسيد و تنها از من بترسيد، اگر ايمان داريد» «إِنَّما ذلِكُمُ الشَّيْطانُ يُخَوِّفُ أَوْلِياءَهُ فَلا تَخافُوهُمْ وَ خافُونِ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنينَ».
«ذلِكُم» اشاره به كسانى است كه مسلمانان را از قدرت لشكر قريش مىترسانيدند تا روحيه آنها را تضعيف كنند.
بنابراين، معنى آيه چنين است: عمل «نعيم بن مسعود» و يا كاروان «عبد القيس» فقط يك عمل شيطانى است كه بر دوستان شيطان تأثير مىگذارد، يعنى اين گونه وسوسهها تنها در كسانى اثر مىگذارد كه از اولياء و دوستان شيطان باشند و اما افراد با ايمان و ثابت قدم، هيچ گاه تحت تأثير اين وسوسهها واقع نمىشوند، بر اين اساس شما كه از پيروان شيطان نيستيد، نبايد از اين وسوسهها متزلزل شويد.
تعبير از «نعيم بن مسعود» و يا كاروان «عبد القيس» به شيطان، يا به خاطر اين است كه عمل آنها به راستى عمل شيطانى بود، و با الهام او صورت گرفت؛ زيرا در قرآن و اخبار، معمولًا هر عمل زشت و خلافى، عمل شيطانى ناميده شده، چون با وسوسههاى شيطان انجام مىگيرد.
و يا منظور از شيطان، خود اين اشخاص مىباشند و اين از مواردى است كه شيطان بر مصداق انسانى آن، گفته شده؛ زيرا شيطان معنى وسيعى دارد و همه اغواگران را اعم از انسان و غير انسان شامل مىشود، چنان كه در سوره «انعام» آيه ١١٢ مىخوانيم: وَ كَذلِكَ جَعَلْنا لِكُلِّ نَبِيٍّ عَدُوّاً شَياطينَ الإِنْسِ وَ الْجِنّ: «اين چنين براى هر پيامبرى دشمنانى از شياطين انسانى و جنّ قرار داديم».
و در پايان آيه مىفرمايد: «اگر ايمان داريد، از من و مخالفت فرمان من