دعوت به سوى اتحاد
در آيه بعد، بحث نهائى كه همان «مسأله اتحاد و مبارزه با هر گونه تفرقه» باشد مطرح شده، مى‌فرمايد: «همگى به ريسمان الهى چنگ بزنيد، و از هم پراكنده نشويد»! «وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَميعاً وَ لا تَفَرَّقُوا».
درباره اين كه منظور از حبل اللَّه: «ريسمان الهى» چيست؟ مفسران احتمالات مختلفى ذكر كرده‌اند:
بعضى مى‌گويند: منظور از آن قرآن است.
بعضى مى‌گويند: اسلام.
و بعضى ديگر گفته‌اند: منظور خاندان پيامبر و ائمه معصومين عليهم السلام هستند.
در رواياتى كه از پيامبر صلى الله عليه و آله و ائمه اهل بيت عليهم السلام نقل شده نيز همين تعبيرات گوناگون ديده مى‌شود، مثلا در تفسير «درّ المنثور» از پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله و در كتاب «معانى الاخبار» از امام سجاد عليه السلام نقل شده كه فرمودند: «حبل اللَّه قرآن است». «١»
و در تفسير «عياشى» از امام باقر عليه السلام كه فرمود: «ريسمان الهى آل محمّد صلى الله عليه و آله مى‌باشند، كه مردم مامور به تمسك به آن هستند». «٢»
ولى نه اين احاديث و نه آن تفسيرها، هيچ كدام با يكديگر اختلاف ندارند، زيرا منظور از ريسمان الهى هر گونه وسيله ارتباط با ذات پاك خداوند است، خواه اين وسيله، اسلام باشد، يا قرآن، يا پيامبر و اهل بيت او.
و به عبارت ديگر تمام آنچه گفته شد، در مفهوم وسيع «ارتباط با خدا» كه از معنى «حبل اللَّه» استفاده مى‌شود، جمع است.