باقى خواهد ماند.
پس توبه كامل توبه‌اى است كه به زودى انجام پذيرد، و كلمه «قريب» از نظر لغت و فهم عرف، نيز با اين معنى مناسب‌تر است.
درست است كه توبه بعد از زمان طولانى نيز پذيرفته مى‌شود، اما توبه كامل نيست و شايد تعبير به عَلَى اللَّهِ: «توبه‌اى كه بر خدا لازم است آن را بپذيرد» نيز اشاره به همين معنى باشد؛ زيرا اين تعبير تنها در اين آيه از قرآن آمده است و مفهوم آن اين است كه پذيرش اين گونه توبه‌ها از حقوق بندگان مى‌باشد، در حالى كه پذيرش توبه‌هاى دور دست از طرف خداوند يك نوع تفضل است، نه حق.
پس از ذكر شرائط توبه در پايان آيه مى‌فرمايد: «خداوند توبه چنين اشخاصى را مى‌پذيرد و خداوند دانا و حكيم است» «فَأُولئِكَ يَتُوبُ اللَّهُ عَلَيْهِمْ وَ كانَ اللَّهُ عَليماً حَكيماً».
***
آيه بعد، اشاره به كسانى است كه توبه آنها پذيرفته نمى‌شود، مى‌فرمايد:
«براى كسانى كه كارهاى بد را انجام مى‌دهند، و هنگامى كه مرگ يكى از آنها فرا مى‌رسد، مى‌گويد: الآن توبه كردم، توبه نيست» «وَ لَيْسَتِ التَّوْبَةُ لِلَّذينَ يَعْمَلُونَ السَّيِّئاتِ حَتَّى إِذا حَضَرَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قالَ إِنِّي تُبْتُ الآْنَ».
دليل آن هم روشن است؛ زيرا در حال احتضار و در آستانه مرگ، پرده‌ها از برابر چشم انسان كنار مى‌رود، ديد ديگرى براى او پيدا مى‌شود، و قسمتى از حقايق مربوط به جهان ديگر، و نتيجه اعمالى را كه در اين زندگى انجام داده با چشم خود مى‌بيند، و مسائل جنبه حسى پيدا مى‌كند.
واضح است در اين صورت، هر گناهكارى از اعمال بد خود پشيمان