تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٢٥
«اگر علم اليقين داشتيد* دوزخ را مشاهده مىكرديد* سپس به عين اليقين آن را مىديديد».
در روايات مربوط به معراج و روايات ديگر نيز نشانههاى روشنى بر اين مسأله ديده مىشود. «١»
***
٢- بهشت و دوزخ در كجا هستند؟
به دنبال بحث فوق اين بحث پيش مىآيد كه اگر اين دو هم اكنون موجودند در كجا هستند؟
پاسخ اين سؤال را از دو راه مىتوان داد:
نخست اين كه: بهشت و دوزخ در باطن و درون اين جهانند. ما اين آسمان و زمين و كرات مختلف را با چشم خود مىبينيم اما عوالمى كه در درون اين جهان قرار دارند نمىبينيم و اگر ديد و درك ديگرى داشتيم هم اكنون مىتوانستيم آنها را ببينيم.
در اين عالم موجودات بسيارى هستند كه امواج آنها با چشم ما قابل درك نيستند، آيه «كَلَّا لَوْ تَعْلَمُونَ عِلْمَ الْيَقِيْنِ لَتَرَوُنَّ الْجَحِيْمِ» كه در بالا اشاره شد نيز گواه اين حقيقت است.
از پارهاى از احاديث نيز استفاده مىشود: بعضى از مردان خدا درك و ديدى در اين جهان داشتند كه، بهشت و دوزخ را نيز با چشم حقيقت بين خود مىديدند.
***