تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٥٢
كرديد، خدا هرگز به بندگان ستم نخواهد كرد» «ذلِكَ بِما قَدَّمَتْ أَيْديكُمْ وَ أَنَّ اللَّهَ لَيْسَ بِظَلَّامٍ لِلْعَبيدِ».
اصولًا اگر امثال شما جنايتكاران، مجازات اعمال خود را نبينند و در رديف نيكوكاران قرار گيرند، اين نهايت ظلم است و اگر خدا، چنين نكند ظلّام: «بسيار ظلم كننده» خواهد بود.
در «نهج البلاغه» از على عليه السلام نقل شده كه فرمود: وَ أَيْمُ اللَّهِ ما كانَ قَوْمٌ قَطُّ فِي غَضِّ نِعْمَةٍ مِنْ عَيْشٍ فَزالَ عَنْهُمْ إِلَّا بِذُنُوبٍ اجْتَرَحُوها لِا نَّ اللَّهَ لَيْسَ بِظَلَّامٍ لِلْعَبِيدِ:
«به خدا سوگند، هيچ جمعيتى غرق نعمت نشدند سپس آن نعمت از آنها سلب نگرديد، مگر به خاطر گناهانى كه مرتكب شده بودند». «١»
سپس امام عليه السلام به همين جمله استناد كرده: لِا نَّ اللَّهَ لَيْسَ بِظَلَّامٍ لِلْعَبِيدِ: «زيرا خداوند به بندگان خود ستم نمىكند و از افراد شايسته سلب نعمت نمىنمايد»!
اين آيه از جمله آياتى است كه، از يك سو، مذهب جبريون را نفى مىكند و از سوى ديگر، اصل عدالت را، در مورد افعال خداوند تعميم مىدهد.
توضيح اين كه: آيه فوق تصريح مىكند، هر گونه كيفر و پاداش از طرف خداوند به خاطر اعمالى است كه مردم با اراده خودشان آن را انجام دادهاند: ذلِكَ بِما قَدَّمَتْ أَيْدِيْكُمْ: «اين به خاطر كارهائى است كه دستهاى شما آن را از پيش فرستاده است». «٢»
از سوى ديگر، آيه فوق با صراحت مىگويد: «خداوند هيچ گاه ظلم نمىكند