تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٩٤
كوچكترين جزء اجسام است نيز «ذره» گفته مىشود.
اگر در سابق آن را به ذرات غبار اطلاق مىكردند به خاطر اين بود كه آن را كوچكترين اجزاى جسم تصور مىنمودند، ولى امروز ثابت شده كوچكترين اجزاى يك «جسم مركب» مولكول و كوچكترين اجزاى يك «جسم بسيط»، اتم است كه به مراتب از مولكول كوچكتر است.
اين نام را در اصطلاح علمى براى «اتم» انتخاب كردهاند، كه نه تنها با چشم ديده نمىشود، بلكه با قوىترين ميكروسكوپهاى الكترونيكى نيز قابل مشاهده نيست، و وجود آن تنها از طريق فورمولهاى علمى و از طريق عكسبردارىهاى خاصى كه با وسائل فوق العاده مجهز انجام مىشود، اثبات شده است.
و از آنجا كه «مثقال»، به معنى سنگينى است، تعبير «مِثقالَ ذَرَّةٍ» به معنى سنگينى يك جسم فوق العاده كوچك مىباشد.
سپس اضافه مىكند: خداوند نه تنها ستم نمىكند، كه «اگر كار نيكى باشد، آن را مضاعف مىنمايد، و پاداش عظيم از طرف خود در برابر آن مىدهد» «وَ إِنْ تَكُ حَسَنَةً يُضاعِفْها وَ يُؤْتِ مِنْ لَدُنْهُ أَجْراً عَظيماً».
بنابراين، مجازاتهائى كه دامنگير شما مىشود، محصول اعمال شما است و از ناحيه خدا هيچ ستمى نخواهد شد، به عكس اگر به جاى بخل و كفر، راه خدا را پيش مىگرفتيد، و انتخاب مىكرديد، از پاداشهاى مضاعف و عظيم او برخوردار مىشديد.
ضمناً بايد توجه داشت: «ضِعْف» و «مضاعف» در لغت عرب، به معناى چيزى است كه معادل آن يا چند برابر آن را، بر آن بيفزايد و بنابراين، آيه فوق با آياتى كه مىگويد: پاداش انفاق، گاهى به ده برابر و گاهى به هفتصد برابر يا بيشتر