تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣١٦
آنجا كه نام ارحام بعد از نام خدا آمده است.
و ثانياً- اشاره به مطلبى است كه در آغاز آيه ذكر شده و آن اين كه شما همه از يك پدر و مادريد و در حقيقت تمام فرزندان آدم خويشاوندان يكديگرند و اين پيوند و ارتباط ايجاب مىكند كه شما نسبت به همه انسانها از هر نژاد و هر قبيلهاى همانند بستگان فاميلى خود محبت بورزيد.
و در پايان آيه مىفرمايد: «خداوند همواره مراقب شما است» «إِنَّ اللَّهَ كانَ عَلَيْكُمْ رَقيباً».
تمام اعمال و نيات شما را مىبيند و مىداند و در ضمن، نگهبان شما در برابر حوادث است.
«رَقيب» در اصل، به كسى مىگويند كه از محل مرتفعى به اوضاع نظارت كند، و سپس، به معنى حافظ و نگهبان چيزى آمده است؛ زيرا نگهبانى از لوازم نظارت است. بلندى محل رقيب، ممكن است از نظر ظاهرى بوده باشد كه بر مكان مرتفعى قرار گيرد و نظارت كند و ممكن است از نظر معنوى بوده باشد.
ضمناً تعبير به فعل ماضى «كانَ» در جمله فوق براى تأكيد است.
***
نكته:
ازدواج فرزندان آدم چگونه بوده است؟
در آيه فوق خوانديم: وَ بَثَّ مِنْهُما رِجالًا كَثِيْراً وَ نِساءً: «خداوند از آدم و همسرش مردان و زنان فراوانى به وجود آورد».
لازمه اين سخن، آن است كه فرزندان آدم (برادر و خواهر) با هم ازدواج كرده باشند؛ زيرا اگر آنها با نژاد ديگرى ازدواج كرده باشند «مِنْهُما» (از آن دو) صادق نخواهد بود.