هر برنامه مفيدى محكم مى‌سازد.
و از آنجا كه آيه بيان يك رشته از حقوق اسلامى است، قبل از هر چيز اشاره به حق خداوند بر مردم كرده است، مى‌فرمايد: «خدا را بپرستيد و هيچ چيز را شريك او قرار ندهيد» «وَ اعْبُدُوا اللَّهَ وَ لا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئاً».
٢- آن گاه به حق پدر و مادر اشاره كرده، توصيه مى‌كند: «نسبت به آنها نيكى كنيد» «وَ بِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً».
حق پدر و مادر از مسائلى است كه در قرآن مجيد زياد، روى آن تكيه شده و كمتر موضوعى است كه اين قدر مورد تأكيد واقع شده باشد، و در چهار مورد از قرآن، بعد از توحيد قرار گرفته است. «١»
از اين تعبيرهاى مكرر استفاده مى‌شود، ميان اين دو، ارتباط و پيوندى است و در حقيقت چنين است: چون بزرگ‌ترين نعمت، نعمت هستى و حيات است، كه در درجه اول از ناحيه خدا است، و در مراحل بعد به پدر و مادر ارتباط دارد؛ زيرا فرزند، بخشى از وجود پدر و مادر است.
بنابراين، ترك حقوق پدر و مادر، هم دوش شرك به خدا است.
درباره حقوق پدر و مادر بحث‌هاى مشروحى داريم كه در ذيل آيات مناسب در سوره «اسراء» و «لقمان» به خواست خدا خواهد آمد.
٣- پس از آن دستور به نيكى كردن داده، مى‌فرمايد: «نسبت به همه خويشاوندان احسان كنيد» «وَ بِذِي الْقُرْبى‌».
اين موضوع نيز از مسائلى است كه در قرآن تأكيد فراوان درباره آن شده است، گاهى به عنوان «صله رحم»، و گاهى به عنوان «احسان و نيكى» به آنها.
در واقع اسلام مى‌خواهد به اين وسيله علاوه بر پيوند وسيعى كه در ميان