تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٣٣
تفسير:
سازشكاران
اين آيه، با توجه به شأن نزولى كه در بالا گفته شد، يكى ديگر از صفات ناپسند يهود را منعكس مىكند، كه آنها براى پيشبرد اهدافشان آن چنان سازشكارى با هر جمعيتى نشان دادند كه حتى براى جلب نظر بتپرستان در برابر بتهاى آنها سجده كردند و آنچه را كه درباره عظمت اسلام و صفات پيامبر صلى الله عليه و آله ديده يا خوانده بودند، زير پا گذاشتند، و حتى براى خوشآيند بتپرستان آئين خرافى و مملو از ننگ آنها را بر اسلام ترجيح دادند، با اين كه اهل كتاب بودند و قدر مشتركشان با اسلام به مراتب بيش از بتپرستان بود.
لذا آيه فوق به عنوان تعجب مىفرمايد: «آيا نديدى كسانى را كه سهمى از كتاب خدا داشتند، اما در برابر بت سجده كردند و به طغيانگران اظهار ايمان نمودند؟» «أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذينَ أُوتُوا نَصيباً مِنَ الْكِتابِ يُؤْمِنُونَ بِالْجِبْتِ وَ الطَّاغُوتِ».
به اين هم قناعت نكردند، «بلكه به كسانى كه كافر شدهاند، مىگويند: راه اينها از مسلمانان به هدايت نزديكتر است» «وَ يَقُولُونَ لِلَّذينَ كَفَرُوا هؤُلاءِ أَهْدى مِنَ الَّذينَ آمَنُوا سَبيلًا».
***
در اين كه منظور از اين دو كلمه (جبت و طاغوت) در آيه مورد بحث چيست؟ مفسران تفسيرهاى مختلفى دارند:
بعضى گفتهاند: اينها نام دو بت بوده كه جمعيت يهود در داستان فوق در برابر آنها سجده كردند.
بعضى گفتهاند: «جبت» در اينجا به معنى «بت» و «طاغوت» به معنى