تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٠٣
تحت فشار مىگذاشتند تا مهر خود را ببخشند و طلاق گيرند، اين كار مخصوصاً بيشتر در موقعى بود كه زن مهريه سنگينى داشت، آيه فوق اين كار را ممنوع ساخته، مىفرمايد: «و آنها را تحت فشار قرار ندهيد، به خاطر اين كه قسمتى از آنچه را به آنها پرداختهايد، تملك كنيد» «وَ لا تَعْضُلُوهُنَّ لِتَذْهَبُوا بِبَعْضِ ما آتَيْتُمُوهُنَّ».
ولى اين حكم استثنائى دارد كه در جمله بعد به آن اشاره شده است و آن اين كه: اگر آنها مرتكب عمل زشت و ننگينى گردند، شوهران مىتوانند آنها را تحت فشار قرار دهند، تا مهر خود را حلال كرده و طلاق بگيرند، مىفرمايد:
«مگر اين كه آنها عمل زشت آشكارى انجام دهند» «إِلَّا أَنْ يَأْتينَ بِفاحِشَةٍ مُبَيِّنَةٍ».
در حقيقت اين كار يك نوع مجازات و شبيه گرفتن غرامت در برابر كارهاى نارواى اين دسته از زنان بود.
آيا منظور از فاحِشَةٍ مُبَيِّنَةٍ: «عمل زشت آشكار» در آيه فوق، خصوص اعمال منافى عفت است، يا هر گونه ناسازگارى شديد؟ در ميان مفسران گفتگو است.
اما در حديثى كه از امام باقر عليه السلام نقل شده، تصريح گرديده: مراد «نشوز» است. «١»
گر چه مرحوم «طبرسى» مىگويد: اولى اين است كه هر گونه معصيتى را شامل شود.
و بعيد نيست منظور هر گونه مخالفت شديد زن، نافرمانى و ناسازگارى را شامل شود، نه هر مخالفت جزئى؛ زيرا در مفهوم كلمه «فاحشة» اهميت و