١- محتواى اين سوره
همان طور كه گفتيم: اين سوره در «مدينه» نازل شده، يعنى به هنگامى كه پيامبر صلى الله عليه و آله دست در كار تأسيس حكومت اسلامى و ايجاد يك جامعه سالم انسانى بود، به همين دليل بسيارى از قوانينى كه در سالم سازى جامعه مؤثر است، در اين سوره آمده است.
از طرفى چون افرادى كه تار و پود اين جامعه نو پا را تشكيل مى‌دادند، افراد بت‌پرست ديروز با آن همه آلودگى‌هاى دوران جاهليت بوده‌اند، لذا بايد قبل از هر چيز رسوبات گذشته از مغز و روح آنها بيرون رود و به جاى آن قوانين و برنامه‌هائى كه براى نوسازى يك جامعه فرسوده لازم است، قرار گيرد.
به طور كلى بحث‌هاى مختلفى كه در اين سوره مطرح شده، به چهارده بخش تقسيم مى‌شود:
١- دعوت به ايمان و عدالت و قطع رابطه دوستانه با دشمنان سرسخت.
٢- قسمتى از سرگذشت پيشينيان براى آشنائى هر چه بيشتر به سرنوشت جامعه‌هاى نا سالم.
٣- حمايت از كسانى كه نيازمند به كمك هستند، مانند يتيمان، و دستورهاى لازم براى نگاهدارى و مراقبت از حقوق آنها.
٤- قانون ارث بر اساس يك روش طبيعى و عادلانه در برابر شكل بسيار زننده‌اى كه در آن زمان داشت و به بهانه‌هاى مختلفى افراد ضعيف را محروم مى‌ساختند.
٥- قوانين مربوط به ازدواج و برنامه‌هائى براى حفظ عفت عمومى.