تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٦٥
مسأله شنيدن سخنان ناسزا از دشمن با اين كه جزء آزمايشهائى است كه در آغاز آيه آمده، ولى به خصوص در اينجا به آن تصريح شده، و اين به خاطر اهميت فوقالعادهاى است كه اين موضوع، در روح انسانهاى حساس و با شرف دارد، چه اين كه طبق جمله مشهور: «زخمهاى شمشير التيام پذيرند اما زخم زبان التيام نمىيابد»!
سپس قرآن به وظيفهاى كه مسلمانان در برابر اين گونه حوادث سخت و دردناك دارند، اشاره كرده، مىفرمايد: «اگر استقامت به خرج دهيد، شكيبا باشيد، و تقوا و پرهيزكارى پيشه كنيد، (از كارهائى است كه نتيجه آن روشن است و لذا) هر انسان عاقلى بايد تصميم انجام آن را بگيرد» «وَ إِنْ تَصْبِرُوا وَ تَتَّقُوا فَإِنَّ ذلِكَ مِنْ عَزْمِ الأُمُورِ».
«عزم» در لغت، به معنى «تصميم محكم» است و گاهى به هر چيز محكم نيز گفته مىشود، بنابراين «مِنْ عَزْمِ الأُمُورِ» به معنى كارهاى شايستهاى است كه انسان بايد روى آن تصميم بگيرد يا به معنى هر گونه كار محكم و قابل اطمينانى است.
تقارن «صبر» و «تقوا» در آيه، گويا اشاره به اين است كه: بعضى افراد در عين استقامت و شكيبائى، زبان به ناشكرى و شكايت باز مىكنند، ولى مؤمنان واقعى صبر و استقامت را همواره با تقوا مىآميزند، و از ناشكرى و شكايت دورند.
***