تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٨٢
سوم اين كه: از همه گذشته، مرگ به معنى فنا و نابودى نيست كه اين قدر از آن وحشت داريد بلكه دريچهاى است به سوى زندگانى ديگرى در سطحى بسيار وسيعتر و آميخته با ابديت، لذا مىفرمايد: «و اگر بميريد و يا كشته شويد به سوى خدا بازمىگرديد» «وَ لَئِنْ مُتُّمْ أَوْ قُتِلْتُمْ لَا لَى اللَّهِ تُحْشَرُونَ».
قابل توجه اين كه: در آيات فوق مردن در مسافرت در رديف شهادت در راه خدا ذكر شده است؛ زيرا منظور از آن مسافرتهائى بوده كه در راه خدا و براى خدا انجام مىدادند، مانند سفر به سوى ميدان جنگ و يا سفرهاى تبليغى و مانند آن و چون مسافرت در آن زمان آميخته با مشكلات و خطرات و بيمارىهاى فراوان بوده، لذا مرگ و مير در آن گاهى كمتر از مرگ و مير در ميدان جنگ نبود.
و اما اين كه بعضى از مفسران احتمال دادهاند: منظور از مسافرت در اينجا مسافرتهاى تجارتى است، از معنى آيه بسيار دور است؛ زيرا كافران هرگز از چنين چيزى تأسف نمىخوردند بلكه اين خود راه جمعآورى اموال بود.
به علاوه اين موضوع تأثيرى در تضعيف روحيه مسلمانان بعد از جنگ احد نداشت و نيز عدم هماهنگى مسلمانان با كفار در اين مورد حسرتى براى آنها ايجاد نمىكرد، بنابراين ظاهراً منظور، مردن در اثناء سفر به سوى ميدان جهاد و يا ساير برنامههاى اسلامى بوده است.
***