حرف‌ها را تكرار كنيد، طبعاً روحيه شما ضعيف گشته و از رفتن به ميدان جهاد و سفر در راه خدا خوددارى خواهيد كرد، و آنها به هدف خود نائل مى‌شوند، ولى شما اين كار را نكنيد و با روحيه قوى به ميدان جهاد برويد، «تا اين حسرت بر دل منافقان براى هميشه بماند» «لِيَجْعَلَ اللَّهُ ذلِكَ حَسْرَةً في‌ قُلُوبِهِمْ».
سپس قرآن به سمپاشى آنها سه پاسخ منطقى مى‌دهد:
نخست اين كه: مرگ و حيات در هر حال به دست خدا است، مى‌فرمايد:
«خداوند زنده مى‌كند و مى‌ميراند، و نسبت به آنچه انجام مى‌دهيد بينا است» «وَ اللَّهُ يُحْيي‌ وَ يُميتُ وَ اللَّهُ بِما تَعْمَلُونَ بَصيرٌ».
مسافرت و يا حضور در ميدان جنگ نمى‌تواند مسير قطعى آن را تغيير دهد و خدا از همه اعمال بندگان با خبر است.
***
ديگر اين كه: «تازه اگر در راه خدا كشته شويد يا بميريد (و به گمان منافقان مرگ زودرس دامن شما را بگيرد چيزى از دست نداده‌ايد) آمرزش و رحمت پروردگار از تمام اموالى كه شما يا منافقان با ادامه حيات براى خود جمع‌آورى مى‌كنند بالاتر است» «وَ لَئِنْ قُتِلْتُمْ في‌ سَبيلِ اللَّهِ أَوْ مُتُّمْ لَمَغْفِرَةٌ مِنَ اللَّهِ وَ رَحْمَةٌ خَيْرٌ مِمَّا يَجْمَعُونَ».
اصولًا نبايد اين دو را با هم مقايسه كرد ولى در برابر افكار پستى كه چند روز زندگى و ثروت‌اندوزى را بر افتخار جهاد و شهادت مقدم مى‌داشتند راهى جز اين نيست كه گفته شود: آنچه را شما از طريق شهادت يا مردن در راه خدا به دست مى‌آوريد بهتر است از آنچه كافران از راه زندگى نكبت‌بار و آميخته با شهوات و دنياپرستى خويش جمع‌آورى مى‌كنند.
***