تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٣٣
زودتر) به ياد خدا مىافتند و براى گناهان خود آمرزش مىطلبند» «وَ الَّذينَ إِذا فَعَلُوا فاحِشَةً أَوْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ ذَكَرُوا اللَّهَ فَاسْتَغْفَرُوا لِذُنُوبِهِمْ».
«فاحِشَة» از ماده فحش و فحشاء به معنى هر عمل بسيار زشت است و انحصار به اعمال منافى عفت ندارد؛ زيرا در اصل به معنى «تجاوز از حدّ» است كه هر گناهى را شامل مىشود.
در آيه فوق اشاره به اين صفت از صفات پرهيزكاران شده كه آنها علاوه بر اوصاف مثبت گذشته، اگر مرتكب گناهى شوند، به زودى به ياد خدا مىافتند و توبه مىكنند و هيچ گاه اصرار بر گناه نمىورزند.
از تعبير اين آيه چنين استفاده مىشود: انسان تا به ياد خدا است، مرتكب گناه نمىشود، آن گاه مرتكب گناه مىشود كه به كلى خدا را فراموش كند و غفلت تمام وجود او را فرا گيرد.
اما اين فراموشكارى و غفلت در افراد پرهيزگار ديرى نمىپايد، به زودى به ياد خدا مىافتند و گذشته را جبران مىكنند، آنها احساس مىكنند هيچ پناهگاهى جز خدا ندارند و تنها بايد آمرزش گناهان خويش را از او بخواهند «كيست جز خدا كه گناهان را ببخشد» «وَ مَنْ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا اللَّهُ».
بايد توجه داشت در آيه، علاوه بر عنوان فاحشه، ظلم بر خويشتن نيز ذكر شده «أَوْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ» و فرق ميان اين دو ممكن است اين باشد كه فاحشه اشاره به گناهان كبيره و ظلم بر خويشتن، اشاره به گناهان صغيره است.
در پايان آيه براى تأكيد مىگويد: «آنها هرگز با علم و آگاهى بر گناه خويش اصرار نمىورزند و گناه را تكرار نمىكنند» «وَ لَمْ يُصِرُّوا عَلى ما فَعَلُوا وَ هُمْ يَعْلَمُونَ».
در ذيل اين آيه، از امام باقر عليه السلام نقل شده كه فرمود: الْا صْرارُ أَنْ يُذْنِبَ