بهشت و دوزخ از نگاه قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٦٢٥ - ١٣/ ٣ فرعونيان
پيشاپيش قومش مىرود و آنان را به آتش در مىآورد و چه ورودگاه بدى براى واردان است! و در اين دنيا و روز قيامت به لعنت، بدرقه شدهاند، و چه بد عطايى نصيب آنان مىشود!».
«و اى قوم من! چه شده است كه من شما را به نجات فرا مىخوانم و شما مرا به آتش فرا مىخوانيد؟ مرا فرا مىخوانيد تا به خدا كافر شوم و چيزى را كه بدان علمى ندارم، با او شريك گردانم، و من شما را به سوى آن توانمندِ آمرزنده فرا مىخوانم. آنچه مرا به سوى آن مىخوانيد، به ناچار، نه در دنيا و نه در آخرت [در خورِ] خواندن نيست و در حقيقت، بازگشت ما به سوى خداست و افراطگران، همدمان آتشاند. پس، به زودى آنچه را به شما مىگويم، به ياد خواهيد آورد، و كارم را به خدا مىسپارم. و خداست كه به [حال] بندگان بيناست. پس، خدا او را از عواقب سوء آنچه نيرنگ مىكردند، حمايت نمود، و فرعونيان را عذاب سخت فرا گرفت. صبح و شام بر آتش عرضه مىشوند و روزى كه رستاخيز برپا شود [، فرياد مىرسد كه:] فرعونيان را در سختترين عذاب در آوريد. و آن گاه كه در آتش شروع به حجّتآورى مىكنند، زيردستان به كسانى كه گردنكش بودند، مىگويند: ما پيرو شما بوديم، پس آيا مىتوانيد پارهاى از اين آتش را از ما دفع كنيد؟ كسانى كه گردنكشى مىكردند، مىگويند: اكنون همه ما در آن هستيم. خداست كه ميان بندگان داورى كرده است».
حديث
٩٣٧. تفسير القمّى: مردى به امام صادق عليه السلام گفت: در باره اين سخن خداوند عز و جل: «هر صبح و شام بر آتش عرضه مىشوند» چه مىگوييد؟
فرمود: مردم در باره آن چه مىگويند؟
مرد گفت: مىگويند: اين در مورد آتشِ جاويدان است، و فرعونيان تا آن زمان، عذابى نمىشوند.
امام عليه السلام فرمود: «پس، آنها از نيكبختاناند؟!».
گفته شد: قربانت كردم! پس منظور چيست؟
فرمود: «اين [عرضه شدن صبح و شام فرعونيان بر آتش]، در دنياست؛ امّا در باره با آتش جاويدان، مىفرمايد: «و روزى كه رستاخيز برپا شود [، فرياد مىرسد كه:] فرعونيان را در سختترين عذاب در آوريد»».
ر. ك: ص ٦٢٣ (قابيل).