بهشت و دوزخ از نگاه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٥٩ - واژه شناسى«اثام»

«فَأَنْذَرْتُكُمْ ناراً تَلَظَّى.[١]

و من شما را از آتشى كه زبانه مى‌كشد، بيم مى‌دهم».

امّا اگر ضمير «إنّها» ضمير مبهم و يا ضمير قصّه باشد- چنان كه بسيارى از واژه‌شناسان‌[٢] و مفسّران‌[٣] گفته‌اند-، «لظى» نامى از نام‌هاى دوزخ است. گفتنى است كه برخى از احاديث نيز اين معنا را تأييد مى‌نمايد.[٤]

٩. اثام‌

نهمين نام دوزخ، «اثام» است.

واژه‌شناسى «اثام»

اين واژه از ريشه «إثم» به معناى گناه است و «اثام»، به معناى كيفر گناه است.

خليل بن احمد مى‌گويد:

و الأثام فى جملة التفسير: عقوبة الإثم.[٥] اثام در تفاسير، كيفر گناه، معنا شده است.

همچنين ابن منظور مى‌نويسد:

[١]. ليل: آيه ١٤.

[٢]. ر. ك: العين: ج ٨ ص ١٦٩ و الصحاح: ج ٦ ص ٢٤٨٢ و النهاية: ج ٤ ص ٢٥٤ و لسان العرب: ج ١٥ ص ٢٤٨ و القاموس المحيط: ج ٤ ص ٣٨٦ و مجمع البحرين: ج ٤ ص ١٢٢( مادّه« لظى»).

[٣]. ر. ك: التبيان فى تفسير القرآن: ج ١٠ ص ١١٧ و تفسير غريب القرآن: ص ٦٥ و تفسير الطبرى: ج ١٤ الجزء ٢٩ ص ٧٤ و تفسير السمرقندى: ص ٤٧٢.

[٤]. ر. ك: ص ٣٥( فصل يكم: نام‌هاى دوزخ/ لظى« آتشِ زبانه‌كِش»).

[٥]. العين: ج ٨ ص ٢٥٠( مادّه« أثم»).