بهشت و دوزخ از نگاه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٦٣ - ١٠/ ٢ تكبر

«و كسانى كه آيات ما را دروغ انگاشتند و از پذيرش آنها تكبّر ورزيدند، آنان همدم آتش‌اند و در آن جاويدان‌اند».

«كسانى كه آيات ما را دروغ انگاشتند و از [پذيرفتن‌] آنها تكبّر ورزيدند، درهاى آسمان برايشان گشوده نمى‌گردد و وارد بهشت نمى‌شوند، مگر شتر در سوراخ سوزن داخل شود،[١] و بزهكاران را اين‌چنين كيفر مى‌دهيم».

«تا آن كه [مبادا] كسى بگويد: «دريغا بر آنچه در حضور خدا كوتاهى نمودم! بى ترديد، من از ريشخندكنندگان بودم»، يا بگويد: «اگر خدا هدايتم مى‌كرد، مسلّماً از پرهيزگاران بودم»، يا چون عذاب را ببيند، بگويد: «كاش مرا برگشتى بود تا از نيكوكاران مى‌شدم!». آرى، نشانه‌هاى من بر تو آمد؛ ولى آنها را تكذيب كردى و تكبّر ورزيدى و از كافران شدى».

«پس، از درهاى جهنّم وارد شويد و در آن، جاودانه بمانيد. و حقّا كه چه بد است جايگاه متكبّران!».

«هر بام و شام، بر آتش عرضه مى‌شوند، و روزى كه رستاخيز برپا شود، [فرياد مى‌رسد كه:] فرعونيان را در سخت‌ترين عذاب در آوريد، و آن گاه كه در آتش شروع به آوردن حجّت مى‌كنند، زيردستان به كسانى كه مستكبر بودند، مى‌گويند: «ما پيرو شما بوديم. پس آيا مى‌توانيد پاره‌اى از اين آتش را از ما دفع كنيد؟»».

حديث‌

٢٧٩. پيامبر خدا صلى الله عليه و آله: متكبّران، در روز رستاخيز، چونان مورانِ انسان‌نما محشور مى‌شوند و خوارى، از هر سو آنان را فرا مى‌گيرد، و به سوى زندانى در جهنّم، به نام «بَوْلَس»[٢] رانده مى‌شوند و آتشِ آتش‌ها[٣] آنها را فرو مى‌پوشاند و از عصاره دوزخيان، به نام «طينة الْخَبال»، به آنان مى‌نوشانند.

[١]. واژه« جمل» كه در آيه آمده، هم به معناى شتر است و هم به طناب كشتى گفته مى‌شود. از اين رو، ترجمه آيه را چنين نيز گفته‌اند: مگر طناب كشتى، از سوراخ سوزن بگذرد.

[٢]. يا: بُولَس.

[٣]. اضافه« نار» به« انيار( آتش‌ها)» در متن حديث، براى مبالغه است. گويا اين آتش از فرط سوزندگى و شدّت گرمايش، با ديگر آتش‌ها چنان مى‌كند كه آن آتش‌ها با ديگر اشيا مى‌كنند. يا: چون اين آتش، اصل همه آتش‌هاى عالم است، آن را آتشِ آتش‌ها گفته‌اند. شايد هم اشاره باشد به‌\i« النَّارَ الْكُبْرى‌»\E كه در قرآن كريم( اعلى: آيه ١٢) آمده است.