كريمخان كه خارج از موضوع بحث آقا على مى‌باشد آورده است، دكتر مهدى حائرى يزدى در كتاب كاوشهاى عقل نظرى (بدون تصريح نام آقا على) و دكتر غلامحسين ابراهيمى دينانى در كتاب معاد از ديدگاه حكيم زنوزى بخشهايى از اين مناظره را نقل كرده‌اند. دكتر سيد مصطفى محقق داماد در فصلنامه نامه فرهنگستان علوم متن كامل اين مناظره را براساس نسخه چاپ سنگى منتشر كرده است (تابستان ١٣٧٥، شماره ٤).

^^^

تصحيح نهايى جلد اول و دوم اين مجموعه و اكثر تصحيحات اين مجلد و نگارش اين مقدمه در زمانى صورت مى‌گيرد كه به اتهامى غير موجّه سومين ماه اسارت خود را در زندان اوين مى‌گذرانم.

صدر المتألهين در رساله سه اصل، راز مخالفت اهل ظاهر زمانه را با خود به دقت تشريح كرده است: «و همين علت است كه منشأ عداوت تو و همسرانت با فقيران و گوشه‌نشينان شده است، زيرا كه تو و ايشان مى‌خواهيد كه از راه شيد و ريا و تشبّه به علما، كسب جاه و عزت و تحصيل مال و ثروت كنيد، و عوام را به زور حيله و تلبيس صيد خود سازيد، و اسباب تمتّع دنيا را از راه صورت صلاح و تقوى فراهم آوريد. و اگر از كسى استشعار آن نموديد كه به‌حسب باطن آگاه و مطلع است بر مكر و غدر و نقص و جهالت و كيد و بطالت امثال شما، مى‌خواهيد كه بنيادش در روى زمين نباشد، كه مبادا چيزى از وى سرزند از فعل و قول و عمل كه منافى مسلك و هواپرستى و غرور باشد، و اگر خود احيانا در مقام نصيحت در آيد يا شيوه جاهلان و منافقان را مذمت نمايد، يا كلمه‌اى از روى حقيقت بر زبان آورد كه مضادّ طبيعت اهل شيد و مكر باشد، فى الحال دود كبر و نخوت از مهواى ديگدان غضب و شهوت غليان پذيرفته، به مصعد دماغ مرتفع گردد و درون گنبد دماغ را چنان تيره و سياه سازد كه جاى هيچ انديشه صحيح در آن نماند، و چنان گردوغبار حقد و حسد صفحه آينه ادراك را فرو گيرد كه گنجايش صورت نصيحت نماند و چراغ عقل كه به اندك سببى از غايت كم‌نورى مخفى مى‌گردد، از باد نخوت دماغ فرو ميرد.

شمع دلشان نشانده پيوست آن باد كه در دماغشان هست‌

فى الحال در مقام خصومت و جدال يا مكر و احتيال در آمده، به چندين وجه ردّ