مجموعه مصنفات حكيم مؤسس آقا على مدرس طهرانى - زنوزى، على بن عبد الله - الصفحة ١٣٦ - ٩ مير محمد باقر داماد

اكابر عرفاست. احوال علمى و عملى و خلقى او از آن مشهورتر و بيشتر كه حاجت به تحرير و بيان باشد. در علم عرفان و سلوك سرآمد اهل زمان و وحيد عصر بوده و كرامات آن جناب در نزد اهالى اصفهان و ساير بلدان ايران معروف و مسلم است، و حواشى بر كتاب جوك نوشته [١] و رساله در صناعات [٢] تصنيف فرموده است. [٣]

[٩] مير محمد باقر داماد [٤]

السيد السند و الحكيم البارع المعتمد امير محمد باقر الشهير بداماد از اعاظم حكما و اكابر عرفا و اجلّه مجتهدين بوده، سيصد نفر از شاگردان او به درجه اجتهاد رسيده‌اند. [٥] و از

- ج ٣ ص ٧٠، رياض العارفين هدايت ص ٢٧٦- ٢٧٨، ريحانة الادب ج ٣ ص ٢٣١- ٢٣٣، آتشكده آذر ص ٧٩٢- ٧٩٧، روضات الجنات ج ٢ ص ٣٥٤، رياض العلماء ج ٥ ص ٤٩٩، اعيان الشيعة ج ٢ ص ٤٠٣، تاريخ ادبيات ايران صفا، ج ٥، بخش اول ص ٣١٠، منتخباتى از حكماى الهى ايران ج ١ ص ٦٩.

[١]. شرح كتاب مهابارة، اين كتاب منتخبى است از كتاب جوگ باسشت JogBasishth يا Yoga- Vasishtha و شرحى فارسى بر آن. جوگ باسشت تفسيرى است از عرفان هندى نوشته آناندان كشميرى كه توسط نظام الدين پانى پتى از سانسكريت به فارسى ترجمه شده. مير فندرسكى از اين ترجمه منتخبى ترتيب داده و بر اين منتخب شرحى نگاشته كه به شرح جوگ مشهور است. (تاريخ ادبيات ايران، ذبيح الله صفا، جلد پنجم، بخش اول، ص ٣١١.)

[٢]. رساله صناعيه، رساله مختصرى است به زبان فارسى در تحقيق حقيقت علوم و بيان وجوه اختلاف صنايع و تشويق به تحصيل علوم و صنايع و تحذير از صنايع كم فائده و ذكر موضوعات جميع علوم و صنايع و بيان اشرف آنهاست. اين رساله همراه با اخلاق ناصرى محقق طوسى در سال ١٢٦٧ هجرى قمرى در بمبئى هند و بار ديگر در سال ١٣١٧ هجرى شمسى در تهران چاپ شده است. ضمنا على اكبر شهابى نيز در خراسان تصحيحى از اين رساله ارائه داده كه بى‌تاريخ است. گزيده‌اى از آن نيز توسط استاد جلال الدين آشتيانى در مجلد اول كتاب منتخباتى از آثار حكماى الهى ايران از عصر مير داماد و مير فندرسكى تا عصر حاضر ارائه شده است. (تهران، ١٣٥٠).

[٣]. ديگر آثار مير فندرسكى عبارتند از: مقولة الحركة و التحقيق فيها، جواب از سؤالات آقا مظفر حسين كاشانى در نفى تشكيك در ذاتيات، تحقيق المزله، تاريخ الصفويه، رسالة فى حقيقة الوجود، رسالة فى المقولات العشر، رسالة فى ارتباط الحادث بالقديم، كتاب فى التفسير، و قصيده يائيه. (رجوع كنيد به الذريعه ج ٣ ص ٤٨٥ و ٢٦١، اعيان الشيعه ج ٢ ص ٤٠٣).

[٤]. مير محمد باقر بن محمد حسينى داماد مشهور به مير داماد متوفى ٩٤٠، پدرش داماد محقق كركى بوده است. رجوع كنيد به تاريخ عالم آراى عباسى اسكندر بيك منشى، تذكره خلاصة الاشعار تقى الدين حسينى كاشانى، محبوب القلوب لاهيجى اشكورى، سلافة العصر سيد على خان مدنى، ريحانة الادب محمد على مدرس تبريزى و روضات الجنات ميرزا محمد باقر موسوى خوانسارى.

[٥]. رجوع كنيد به كتاب حكيم استرآباد، مير داماد نوشته سيد على موسوى مدرس بهبهانى ص ٥٣- ٥٧.