حرف ندا براى دور، و مبنى بر سكون است و محلّى از اعراب ندارد. مناداى پس از آن منصوب است: آرجلا، يا مبنى بر ضمّه و محلا منصوب است: آزيد. كاربرد آن اندك است.

ء، همزه

١. حرف مبنى، قمرى و صحيح است، ولى در پذيرش اعلال، همانند حروف علّه است:

آمن كه در اصل أأمن بوده است. همزه، در ترتيب حروف ابجد، «الف» محسوب مى‌شود و در حساب ابجد، معادل عدد ١ است، جزو حروف بدون نقطه و داراى استفال و شدّت، و حرف حلقى است. همزه دو نوع است:

(١) همزۀ قطع؛ كه همواره تلفّظ مى‌شود: يا رجل أكرم. (٢) همزۀ وصل؛ كه در ابتداى كلام، ملفوظ و در اثناى آن محذوف است: يا رجل اعلم.

٢. حرف معنا و مبنى بر حركت خود است و محلّى از اعراب ندارد: (١) حرف استفهام است و بر سر جمله‌هاى اسميّه و فعليّه درمى‌آيد: ا فى البيت زيد؟ أ لم يأت زيد؟ (٢) حرف تصريف است و در قالب اسماء و افعال به كار مى‌رود: إفعال، إنفعل. (٣) حرف مصدرى است و بر سر جمله‌اى درمى‌آيد كه مصدر بتواند جايگزين آن گردد. اين حرف، بين «سواء» و «أم» قرار مى‌گيرد: سواء علىّ أدرست أم لم تدرس، و همزۀ تسويه ناميده مى‌شود. (٤) حرف ندا براى نزديك است:

أ رجلا. أ زيد أسرع. مناداى پس از آن، يا منصوب به فتحه است و يا مبنى بر ضمّه و محلاّ منصوب است.

ا. الف

١. حرف مبنى، معتلّ‌، و در حساب ابجد، معادل عدد ١ است؛ زيرا در حروف ابجد، با همزه در يك رتبه قرار مى‌گيرد، ولى در حروف الفبا، يك حرف مستقل قلمداد مى‌شود و جايگاه آن پس از «واو» و پيش از «ياء» است. اين حرف، جزو حروف بدون نقطه و داراى رخوت و نيز حرف حلقى است. اين