١. اسم اضافه و از اسم‌هاى متوغّل در ابهام است. «مع»، ظرف زمان و مكان است: لعبت مع الأولاد، و مفعول فيه و منصوب به فتحه است. برخى گفته‌اند كه «مع» به هنگام سكون، حرف جرّ است.

٢. حال و جامد مؤوّل به مشتق است و در نيّت و قصد، مضاف واقع مى‌شود و مضاف اليه آن حذف مى‌گردد و در اين صورت، معرب مى‌شود و تنوين مى‌گيرد: ذهبوا معا - «بعضهم مع بعضهم».

٣. اسم معرب: ذهبت من معه، و مجرور است.

معاذَ

مفعول مطلق است: معاذ الهوى ما ذقت طارقة النّوى... منصوب به فتحۀ ظاهر است، فعل آن محذوف و تقدير آن «أعوذ» است.

معاوية

اسم معرب غير منصرف؛ يعنى متمكّن غير امكن است: جاء معاوية.

معتلّ

در حروف اصلى خود، يك يا دو حرف علّه دارد. حروف علّه، «واو»، «الف» و «ياء» است.

حروف علّه در فعل مجرّد، به هنگام صرف فعل، دگرگون، ساكن يا حذف مى‌شوند و اين امر، براى تسهيل تلفظ است. اين تغييرات صرفى در باب اعلال مى‌آيد. همزه نيز در كنار حروف علّه قرار دارد، گرچه حرف علّه نيست و حرف صحيح است، ولى شبيه حرف علّه است و فقط اعلال مى‌پذيرد. فعل معتلّ پنج دسته است:

١. معتلّ الفاء، كه به آن مثال مى‌گويند:

وصل، يسر.

٢. معتلّ العين، كه به آن اجوف مى‌گويند:

قال، هيؤ.

٣. معتلّ اللاّم، كه به آن ناقص مى‌گويند:

حلو، بقى.

٤. معتلّ الفاء و اللاّم، كه به آن لفيف مفروق مى‌گويند: وفى، ولي.

٥. معتلّ العين و اللاّم، كه به آن لفيف مقرون مى‌گويند: طوى، سوى.