بنابراين، ارتباط آن با صاحب حال مانند ارتباط خبر با مبتداست. صاحب حال بايد معرفه باشد؛ زيرا محكوم عليه است: عاد القائد ظافرا، گاهى نيز نكره مى‌آيد؛ به همان دلايلى كه مجوّز ابتداء به نكره است: أتى رجل كريم مبتسما. صاحب حال به سه شكل مى‌آيد:

١. فاعل: وقف العالم خاطبا فى القوم.

٢. مفعول: شربت الماء صافيا.

٣. مجرور: مررت بزيد راكبا جوادا. حال از مبتدا نمى‌آيد؛ و در مثال: هذا خطيبا أقدر منه شاعرا، صاحب حال در اوّلى، به اعتبار معنا، بنابر تأويل: أشير إليه، اسم اشاره است، و در دومى ضمير مستتر در خبر است كه فاعل «افعل تفضيل» است.

صارَ

١. فعل ماضى ناقص از «اخوات كان» است و بر سر جملۀ اسميّه درمى‌آيد؛ مبتدا را، به عنوان اسم خود، مرفوع مى‌كند و خبر را، به عنوان خبر خود، منصوب مى‌سازد: و لمّا صار ودّ النّاس خبّا... اين فعل، متصرّف تامّ است.

٢. اگر معناى صيرورت نداشته باشد و براى ثبوت و استقرار به كار رود، فعل تامّ است: صارت القضيّة عند المسؤول.

٣. اخوات متصرّف «كان» عبارت‌اند از:

أصبح، أضحى، أمسى، بات، صار، ظلّ‌، كان.

صَباحَ مَساءَ

ظرف زمان است: زرنى صباح مساء. كلمه واحد، مبنى بر فتحه، محلاّ منصوب و مفعول فيه است.

صَبْراً

مصدر فعل «صبر»، مفعول مطلق و منصوب به فتحه براى فعل محذوف خود