فرهنگ اصطلاحات صرف و نحو عربی

فرهنگ اصطلاحات صرف و نحو عربی - دحداح، انطوان - الصفحة ٢٢

[- عمل نكردن] آن است.

إذْ ما

حرف معنا و مبنى بر سكون است:

١. حرف شرط است و محلّى از اعراب ندارد و دو فعل را مجزوم مى‌كند: إذما تتعلّم تتقدّم.

٢. ادات ظرف است، به صورت ظرف زمان مى‌آيد و محلاّ منصوب است: سأكافئك إذما عدت.

إذَنْ

حرف معنا و مبنى بر سكون است و محلّى از اعراب ندارد. همچنين حرف جواب است و فعل مضارع را منصوب مى‌سازد؛ به شرط اين كه:

١. در صدر جواب قرار گيرد: إذن تنجح.

٢. فعل مضارع پس از آن، براى استقبال باشد: إذن أذهب بعد زيارتك.

٣. بين آن و فعل، به جز «لا» ى نافيه يا قسم، فاصله‌اى نباشد: إذن لا أزورك.

حرف «نون» در «إذن»؛ نشان ناصبه بودن آن است.

أَرْبَعٌ - أَرْبَعَةٌ‌.

اسم عدد اصلى، مفرد و معرب است:

١. با معدود مذكّر، به انتهاى آن «تاء»، اضافه مى‌شود و با معدود مؤنث، بدون «تاء» مى‌آيد: أربعة رجال و أربع فتيات.

٢. معدود آن، جمع و مجرور به اضافه است.

أَرْبَعٌ - أَرْبَعَةٌ - و عِشْرونَ

اسم عدد اصلى معطوف است:

١. جزء نخست آن معرب است. جزء دوم آن نيز معرب است ولى با «واو»، مرفوع و با «ياء» منصوب و مجرور مى‌شود.

٢. جزء نخست عدد، با معدود مذكر، «تاء» دارد و با معدود مؤنث، بدون «تاء» است، ولى جزء دوم به حال خود باقى مى‌ماند: جاء أربعة و عشرون رجلا. رأيت أربعا و عشرين فتاة.

٣. معدود آن مفرد و منصوب است و آن را تمييز عدد ناميده‌اند.

أَرْبَعَ عَشْرَةَ - أَرْبَعَةَ عَشَرَ

اسم عدد اصلى مركّب است. هر دو جزء آن در جمله، مبنى بر فتح است.

١. جزء اوّل عدد، با معدود مذكّر، «تاء» دارد و با معدود مؤنّث، بدون «تاء» است، و جزء دوم با معدود مطابقت دارد: جاء أربعة عشر رجلا؛ رأيت أربع عشرة فتاة؛ مررت بأربع عشرة قرية.

٢. معدود آن، مفرد و منصوب است و آن را تمييز عدد ناميده‌اند.