١. فعل متعدّى دو مفعولى است، از افعال قلوب و به معناى رجحان و برترى است. پس از گرفتن فاعل، بر سر جملۀ اسميّه درمى‌آيد و مبتدا و خبر را، به عنوان دو مفعول خود، منصوب مى‌كند: حجوت المشروع قائما.

٢. اگر به معناى رجحان و برترى نباشد، فعل متعدّى يك مفعولى است: حجت الرّيح السّفينة - ساقتها.

٣. افعال رجحان عبارت‌اند از: جعل، حجا، حسب، خال، زعم، ظنّ‌، عدّ، هبّ‌، و آن‌ها را «اخوات ظنّ‌» ناميده‌اند.

حَدَّثَ

١. فعل متعدّى سه مفعولى است. پس از گرفتن فاعل و مفعول اوّل، بر سر جملۀ اسميّه درمى‌آيد و مبتدا و خبر را، به عنوان دو مفعول ديگر خود، منصوب مى‌كند: حدّثت الصّديق الرّحلة طيّبة.

٢. غالبا مجهول مى‌آيد؛ به گونه‌اى كه مفعول اوّل، به عنوان نايب فاعل، مرفوع مى‌شود، و جملۀ اسميه، منصوب باقى مى‌ماند: حدّث الصّديق الرّحلة طيّبة.

٣. افعالى كه سه مفعول را منصوب مى‌سازند عبارت‌اند از: أخبر، أرى، أعلم، أنبأ، حدّث، خبّر، نبّأ، و «اخوات أرى» ناميده مى‌شوند.

حِذَاء

اسم دائم الاضافه، ظرف مكان و ملحق به جهات ستّ (شش‌گانه) است.

١. اگر مضاف باشد، معرب، مفعول فيه و منصوب است: تقع المدرسة حذاء.

٢. اگر از نظر لفظ، و نه معنا، اضافه منقطع شود، مبنى بر ضمّه و محلاّ منصوب است: تقع المدرسة حذاء.