تمييز عدد منصوب، همواره مفرد است و هرگاه مجرور باشد، جمع است. اين كلمات، شاذّ و نادر است: ثلاثمائة و تسعمئة؛ و نيز آن‌چه ميان اين دو كلمه است. قياس در اين‌گونه كلمات چنين است: ثلاث مئات.

شواذّ صيغۀ مبالغه

«تاء» ملحق به برخى از اوزان مبالغه، «تاء» تأنيث نيست؛ بلكه براى مبالغه است: فعلة، فعّالة، فاعلة، فعولة، مفعالة. «تاء» در اين مثال‌هاى نادر، «تاء» تأنيث است: مسكينة، ميقانة.

شواذّ مذكّر و مؤنّث

١. صفت بر وزن «فعلان»، بر وزن «فعلى» مؤنّث مى‌شود: سكران، سكرى. چهارده كلمه از اين قاعده استثنا شده است: أليان، حبلان، خمصان، دخنان، سخنان، سبغان، صحيان، صوجان، علاّن، خشوان، مصّان، موتان، ندمان، نصران؛ تمام اين كلمات، با «تاء» مؤنّث مى‌شوند.

٢. برخى از صفات، در مذكّر و مؤنّث، با يك لفظ مى‌آيد: (١) «مفعال»: رجل مفضال و امرأة مفضال؛ كه مورد نادر آن: ميقان و ميقانة است. (٢) «مفعيل»: معطير؛ كه مورد نادر آن:

مسكين و مسكينة است. (٣) «فعول» به معناى فاعل: صبور؛ كه مورد نادر آن: عدوّ و عدوّة است.

شواذّ مصدر ميمى

مصدرهاى ميمى خلاف قاعده كه برآمده از ثلاثى‌اند عبارت‌اند از:

١. مصدر ساخته شده از فعل صحيحى كه عين الفعل مضارع آن مضموم است: مرفق، مطلع.

٢. مصدر ساخته شده از فعل صحيحى كه عين الفعل مضارع آن مكسور است: مرجع، معذرة، مغفرة، معرفة.

٣. مصدر ساخته شده از معتلّ اللاّم:

معصية، محمية، مرزئة، مأوية.

٤. مصدر ساخته شده از معتلّ العين: مبيت، مجىء، مزيد، مسيرة، مسيل، مشيب، مصير، مغيب، مقيل.