ظرف، اگر وجود مطلق باشد: الامير... عندك (موجود). (٤) در جار و مجرور، اگر وجود مطلق باشد: الامير... في الدّار (موجود). (٥) در عامل صفتى كه پيش از آن استفهام باشد: هل عارف... أنتما (بحالى). (٦) در عامل صفتى كه پيش از آن نفى باشد: ما عالم... أخوك (بالأمر).

(٧) در عطف اسم بر مبتدا با «واو مصاحبت»:

كلّ إنسان و فعله... (مقترن معه). (٨) در حال، هنگامى كه صلاحيت خبر بودن نداشته باشد:

ضربى البعد... مسيئا (حاصل إذا كان...).

حذف خبر «لا» ى مشبّهه به لَيْسَ

«لا» ى مشبّهة به «ليس» بر سر جملۀ اسميّه در مى‌آيد، مبتدا را، به عنوان اسم خود، مرفوع مى‌كند و خبر را به عنوان خبر خود، منصوب مى‌سازد. حذف خبر آن جايز است و در كلام اهل بلاغت، بسيار به كار رفته است: لا بأس، كه در تقدير لا بأس عليك است.

حذف خبر «لا» ى نفى جنس

«لا» ى نفى جنس، حرفى است كه بر جملۀ اسميه درمى‌آيد، مبتدا را به عنوان اسم خود، منصوب مى‌كند و خبر را، به عنوان خبر خود، مرفوع مى‌سازد. حذف خبر «لا»، هنگامى كه معلوم باشد، بسيار است: لا بأس، كه در تقدير لا بأس عليك است. لا إِلهَ إِلاَّ اَللّهُ‌، كه در تقدير لا إله موجود إلاّ اللّه است.

حذف شرط و جواب آن

موارد حذف شرط يا جواب آن بسيار است.

١. اگر فعل شرط پس از «إلاّ» (إن - لا) بيايد گاه حذف مى‌شود: العب جيّدا و إلاّ - (و إن لا تلعب) - فكفّ عن اللّعب.

٢. گاهى در صورتى كه بر جواب شرط، نشانه‌اى دلالت كند، جواب شرط حذف مى‌شود: أنت ناجح إن اجتهدت - (تنجح).

٣. گاهى شرط و جواب آن با هم حذف مى‌گردد: إن سررت فابق معنا و إلاّ فلا - (و إن لم تسرّ فلا تبق معنا).

حذف عائد موصول

١. حذف عائد مرفوع جايز است، در صورتى كه صله، جملۀ اسميه، خبر مفرد و صلۀ طولانى باشد: نزل المطر الّذي مصدر مياه الأنهار؛ الّذي هو...، و نيز مى‌توان گفت: نزل المطر الّذي حياة.

٢. حذف عائد منصوب جايز است، در صورتى كه عائد، ضمير متّصل، و ناصب، فعل تامّ و اسم موصول چيزى غير از «أل» باشد:

قرأت الكتاب الّذي قرأت - الّذي قرأته.

٣. حذف عائد مجرور به اضافه جايز است، در صورتى كه مضاف اسم فاعل يا مفعول باشد: يفرح الّذي أنا مكرم - مكرمه.

مجرور به حرف نيز چنين است، در صورتى كه از نظر لفظ و معنا شبيه عائد باشد: أكلت من